ProtonVPN review — Zwitserse VPN met gratis tier en Secure Core
ProtonVPN komt van het team achter Proton Mail: open source, onafhankelijk geaudit, en een van de weinige serieuze VPN's met een volledig gratis abonnement, plus Secure Core-routering.

ProtonVPN review
ProtonVPN komt van het team achter Proton Mail: open source, onafhankelijk geaudit, en een van de weinige serieuze VPN’s met een volledig gratis abonnement, plus Secure Core-routering.
Voor wie is dit? Voor wie een betrouwbare VPN wil met een gratis tier, of Mullvad vergelijkt met ProtonVPN. Nieuw bij VPN? Lees eerst VPN: wat het doet en wat niet.
ProtonVPN komt van hetzelfde team als Proton Mail. Gevestigd in Zwitserland, open-source, onafhankelijk geauditeerd en een van de weinige serieuze VPN’s met een volledig gratis tier. Uitgelegd: voor wie ProtonVPN de juiste keuze is — en wanneer Mullvad beter past.
Wat ProtonVPN onderscheidt
Gratis tier zonder datalimiet: Proton Free is nog steeds een van de weinige gratis VPN-plannen die serieus te nemen zijn. Geen datalimieten, geen advertenties en geen logs, zegt Proton. Wel beperkt tot één apparaat tegelijk, gemiddelde snelheid (Protons eigen omschrijving) en servers in 10 landen die de app voor je kiest.
Secure Core: Betaalde abonnees kunnen verkeer routeren via een extra server in IJsland, Zwitserland of Zweden vóórdat het de reguliere VPN-server bereikt. Volgens Proton kan een aanvaller die de eindserver bekijkt of overneemt het verkeer alleen terugvolgen tot de Secure Core-server — niet tot jouw IP. Vergelijkbaar met multi-hop bij Mullvad en IVPN.
Tor-over-VPN (betaald): Verbinding via een Tor-server stuurt verkeer na de VPN-hop door het Tor-netwerk, zodat je .onion-sites in je gewone browser kunt openen. Je gewone browser krijgt daarmee niet de bescherming tegen fingerprinting van Tor Browser; voor anonimiteit blijft Tor Browser het betere gereedschap. Tor-over-VPN is handig voor een incidenteel .onion-bezoek.
NetShield (betaald): DNS-blokkering van advertenties, trackers en malware-domeinen via Protons eigen DNS-servers. Het werkt voor elke app op het apparaat waarop de Proton VPN-app draait (bij een routeropstelling: voor elk apparaat erachter). Het werkt niet samen met Tor-over-VPN of met een eigen (custom) DNS.
Specificaties
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Jurisdictie | Zwitserland |
| Protocol | Smart (automatisch, de standaard), WireGuard (UDP/TCP) en Stealth (iPhone: Proton Stealth) in de apps voor Windows, Mac, Android en iPhone; OpenVPN op Linux (Protons pagina’s spreken elkaar tegen over Windows: de protocolpagina noemt alleen Linux, de broncode van de Windows-app heeft het nog); IKEv2 alleen nog op de Mac (wordt uitgefaseerd); de Linux-app biedt WireGuard en OpenVPN, plus Smart en Stealth achter de bèta-optie Gebruik Proton-protocollen |
| Open-source client | Ja — alle platforms |
| Audits | Regelmatige onafhankelijke audits (apps en no-logsbeleid); vijfde opeenvolgende jaarlijkse no-logs-audit door Securitum in 2026 |
| Gratis tier | Ja — onbeperkte data, 10 landen, 1 apparaat |
| Proton VPN Plus | €9,99 per maand bij maandbetaling; het 1-jaarsabonnement wordt verlengd tegen €83,88 per jaar. Langere abonnementen beginnen meestal met een afgeprijsde eerste termijn, en Proton wisselt vaak van korting (prijspagina, 11 november 2026) |
| Servers | 20.000+ in 140+ landen (cijfers van Proton, november 2026) |
| Secure Core | Ja (betaald) |
| Tor-over-VPN | Ja (betaald) |
| Anoniem betalen | Bitcoin (na aanmaken van een gratis account; loopt via een externe verwerker), contant per post |
Snelheid
We hebben geen gedateerde eigen snelheidstest. Proton zegt dat elke server minstens 1 Gbps bandbreedte heeft; wat jij haalt hangt af van je eigen verbinding, de afstand tot de server en het protocol. De standaardinstelling Smart kiest het protocol voor je, meestal WireGuard.

Het scherm met serverdetails toont belasting, latentie en het gebruikte protocol. Promotieafbeelding van Proton zelf, met de overlaykaart “Streaming” (Engelstalige interface). Afbeelding: Proton AG.
Secure Core voegt een extra hop toe, dus reken op lagere snelheden; Protons eigen app waarschuwt dat Secure Core de VPN-snelheid kan verlagen.
ProtonVPN vs Mullvad
| ProtonVPN | Mullvad | |
|---|---|---|
| Gratis tier | Ja (sterk) | Nee |
| Accountsysteem | Proton-account (aanmelding kan om verificatie van e-mailadres of telefoon vragen) | Accountnummer, geen e-mail |
| Anoniem betalen | Bitcoin (via account en een verwerker), contant | Contant, Monero, Bitcoin (eigen nodes) |
| Secure Core / multi-hop | Ja | Ja |
| Tor-over-VPN | Ja | Nee |
| NetShield / DNS-blokkering | Ja | Ja (DNS-contentblokkers) |
| Prijs betaald | €9,99/maand bij maandbetaling, minder bij langere abonnementen | €5/maand (vast) |
| Organisatiestructuur | Commercieel (non-profit holding) | Simpeler |
Kies ProtonVPN als:
- Je ook Proton Mail gebruikt (één account, gecombineerde abonnementen)
- Je eerst gratis wil testen voordat je betaalt
- Je Tor-over-VPN of Secure Core wil
Kies Mullvad als:
- Maximale anonimiteit de prioriteit is (geen e-mailadres bij aanmaken)
- Je contant of met Monero wil betalen voor een account zonder e-mailadres
- Je een simpele, vaste prijs wil zonder verschillende tiers
Kanttekeningen
Proton-account vereist: ProtonVPN heeft een Proton-account nodig, en bij de aanmelding kan Proton vragen een e-mailadres of telefoonnummer te verifiëren om bots te weren (Proton zegt alleen een hash te bewaren). Minder anoniem dan Mullvads accountnummersysteem, dat om geen van beide vraagt.
Complexere organisatiestructuur: Proton AG is commerciëler dan Mullvad — verkooptactieken met kortingsbanners zijn zichtbaar. Heeft het vertrouwen niet geschaad, maar is anders van karakter.
Proton Mail-zaak in 2021: In 2021 moest Proton Mail in een Zwitserse zaak accountmetadata delen na een juridisch bevel. Dat ging niet om Proton VPN-verkeerslogs. Voor Proton VPN is het relevanter dat het no-logsbeleid inmiddels meerdere keren extern is geaudit.
Zwitserse jurisdictie wordt herzien: Zwitserland hield in 2025 een consultatie over uitbreiding van zijn surveillanceverordening (de herziening van de VÜPF). Proton noemt de voorstellen massasurveillance en zei in juli 2025 het grootste deel van zijn fysieke infrastructuur uit Zwitserland weg te halen; het bedrijf zelf blijft Zwitsers. In februari 2026 zei de Zwitserse regering dat er een tweede consultatie komt zodra de definitieve versie klaar is, zonder datum; de regels waren toen dus nog niet veranderd. Voor een VPN telt het no-logs-ontwerp zwaarder dan de jurisdictie: gegevens die niet bewaard worden, kunnen ook niet worden afgestaan. Meer hierover in de Proton Mail review.
Een concrete test van die no-logs-claim: Protons transparantierapport noemt 59 juridische bevelen voor Proton VPN in 2025, waarvan Proton er geen kon beantwoorden: elk verzoek probeerde te achterhalen wie een bepaalde server op een bepaald moment gebruikte, en Proton zegt daar geen gegevens voor te bewaren. Het no-logsbeleid werd bovendien in 2026 voor de vijfde opeenvolgende keer geaudit (Securitum, met dagen onderzoek ter plaatse), zonder aanwijzingen dat de onderzochte servers surfgedrag, DNS-verzoeken of tot gebruikers herleidbare verbindingsmetadata loggen.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Zeer sterke gratis tier zonder datalimiet of advertenties
- Secure Core stuurt verkeer via IJsland, Zwitserland of Zweden vóór de eindserver — vergelijkbaar met multi-hop bij Mullvad
- Tor-over-VPN beschikbaar voor een incidenteel .onion-bezoek in je gewone browser
- NetShield blokkeert advertenties, trackers en malware-domeinen voor elke app op het apparaat
- Open-source clients op alle grote platforms en terugkerende onafhankelijke audits
Nadelen
- Proton-account vereist, en de aanmelding kan om verificatie per e-mail of telefoon vragen — minder anoniem dan Mullvads accountnummersysteem
- Secure Core verlaagt de snelheid door de extra hop
- Complexere prijsstructuur met tiers en kortingsbanners — anders van karakter dan Mullvads vaste €5 per maand
Aan de slag
De stappen hieronder kloppen met Proton VPN 5.1 (Windows), 6.5 (Mac), 4.19 (Linux), 5.20 (Android) en 8.0 (iPhone). De apps zetten dezelfde functie op verschillende plekken, dus elke stap noemt ze per platform. De labels zijn die van de Nederlandse apps; let op: daar heet de kill switch op Mac, Linux, Android en iPhone IP-beveiliging (op Windows Kill switch).
Heb je al een Proton-account? Proton Mail, Pass en Drive gebruiken hetzelfde account: sla stap 1 over en log daarmee in. Gebruik je de app al? Loop stap 3 tot en met 5 na tegen je huidige instellingen.
1. Account aanmaken
Ga naar protonvpn.com en maak een gratis Proton-account aan. Proton kan je vragen een CAPTCHA op te lossen of een e-mailadres of telefoonnummer te verifiëren. Gebruik Tor of VPN bij de aanmelding als je account-IP wil afschermen.
2. App installeren en het protocol op Smart laten
Download de app via protonvpn.com/download (Windows, Mac, Linux) of de appwinkel van je telefoon en log in. Het protocol staat standaard op Smart, wat Proton aanraadt: de app kiest het protocol zelf. Alleen als een netwerk VPN’s blokkeert, kies je Stealth (iPhone: Proton Stealth) onder Instellingen → Protocol (Mac: Voorkeuren → Verbinding → Protocol). Op Linux verschijnen Smart en Stealth pas als je onder Protocol Gebruik Proton-protocollen (bèta) aanvinkt, een optie die Proton zelf voor de app aanzet; anders biedt Linux WireGuard (standaard bij betaalde abonnementen) en OpenVPN. Daar kun je het protocol alleen wijzigen als de verbinding verbroken is.
3. Kill switch inschakelen
De kill switch blokkeert je internet als de VPN-verbinding wegvalt, zodat je echte IP niet uitlekt. De standaard kill switch grijpt alleen in als de verbinding per ongeluk wegvalt: verbreek je de verbinding zelf, dan werkt je internet gewoon zonder VPN.
- Windows: Instellingen → Kill switch, zet de schakelaar aan; Standaard is gekozen (Geavanceerd blokkeert internet ook als de app niet verbonden is, zelfs na een herstart). Klik op Toepassen. Voordat je Geavanceerd kiest: Proton waarschuwt dat je dan soms niet kunt inloggen op Windows met een Microsoft-account (bijvoorbeeld na een grote update), en raadt aan een lokaal Windows-account als reserve aan te maken.
- Mac: klik in de snelle instellingen boven de landenlijst op de knop IP-beveiliging (schakelaar-icoon) en zet hem aan. Proton meldt dat je echte IP bij het wisselen van server kort zichtbaar kan zijn.
- Linux: verbreek eerst de verbinding (de kill switch kan alleen dan worden gewijzigd), ga dan naar Menu → Instellingen → Functies → IP-beveiliging, zet hem aan en laat Standaard staan of kies Geavanceerd.
- Android: Instellingen → IP-beveiliging toont de uitleg van Proton. Tik op Instellingen, tik op het tandwiel naast Proton VPN en zet Always-on VPN en Verbindingen zonder VPN blokkeren aan (zo heten ze in Android zelf; de uitleg in de Proton-app vertaalt ze anders). Dit werkt als een geavanceerde kill switch: zonder VPN geen internet.
- iPhone: Instellingen, tik onder Beveiligingsopties op IP-beveiliging en kies Standaard (Geavanceerd blokkeert internet ook als de VPN uit staat, zelfs na een herstart), dan Inschakelen. Dat werkt vanaf de volgende keer dat je verbinding maakt. Direct daaronder zorgt LAN-verbindingen toestaan (betaalde abonnementen, standaard aan) dat je met de kill switch aan apparaten in je lokale netwerk bereikt.
Op de Mac noemt Proton nog twee beperkingen met de kill switch aan: je bereikt geen apparaten in je lokale netwerk (printer, Chromecast), en sommige DNS-verzoeken van Apple-diensten kunnen buiten de VPN om gaan. Voor de iPhone noemt Proton dezelfde DNS-beperking; de supportpagina zegt nog dat lokale apparaten daar ook onbereikbaar zijn, maar app 8.0 heeft daarvoor LAN-verbindingen toestaan gekregen (gecontroleerd 11 november 2026). Behalve op Windows werkt de kill switch niet samen met split tunneling: zet split tunneling eerst uit.
4. NetShield (betaald)
- Windows: Instellingen → NetShield, zet hem aan, kies Blokkeer advertenties, trackers en malware en klik op Toepassen.
- Mac: klik in de snelle instellingen op de knop NetShield en kies Blokkeer malware, advertenties en trackers.
- Linux: Menu → Instellingen → Functies → NetShield, kies Blokkeer advertenties, trackers en malware.
- Android: Instellingen → NetShield, zet de schakelaar aan (Android heeft één niveau: advertenties, trackers en malware). Heb je in Android privé-DNS ingesteld (bijvoorbeeld via onze DNS-gids), dan meldt de app NetShield is niet beschikbaar: kies een van de twee.
- iPhone: Instellingen → NetShield, kies Blokkeer malware, advertenties en trackers.
NetShield filtert via Protons DNS voor elke app op het apparaat. Sommige websites laden dan mogelijk niet goed; Proton raadt aan NetShield daarvoor uit te zetten.
5. Secure Core (betaald, optioneel)
Secure Core is geen instelling: je kiest het bij het verbinden.
- Windows, Android: Landen, dan het filter Secure Core; kies een land.
- Mac: klik in de snelle instellingen op de knop Secure Core en zet hem aan, kies dan een land en klik op verbinden.
- iPhone: Landen, zet bovenaan de schakelaar Secure Core aan en kies een land.
- Linux: er is geen schakelaar; Secure Core-servers staan onder elk ondersteund land (Via Secure Core, namen als CH-LU#1).
De app stuurt je via IJsland, Zwitserland of Zweden; in de meeste apps kun je het instapland ook zelf kiezen. Reken op lagere snelheden.
Conclusie
ProtonVPN is de beste keuze als je de Proton-suite al gebruikt of wil verkennen, en als je een gratis optie wil voor testen. Tor-over-VPN, Secure Core en een gratis tier biedt Mullvad niet. Wie maximale anonimiteit bij aanmaken wil, kiest Mullvad.
Volgende stap
Heb je ProtonVPN gekozen?
- GL.iNet reisrouter instellen — ProtonVPN WireGuard op routerniveau instellen zodat alle apparaten automatisch via VPN gaan
Vergelijkbare opties
- Mullvad VPN review — geen e-mailadres vereist, vaste prijs, DAITA
- IVPN review — Monero-betaling, multi-hop in elk abonnement
Wil je verder gaan?
- Welke VPN moet je kiezen? — volledig VPN-vergelijkingsoverzicht
- VPN: wat het doet en wat niet — welke bedreigingen een VPN wel en niet aanpakt