Profiel: stalking of huiselijk geweld

Uitzonderlijk contextprofiel. Als de dreiging van een (ex-)partner of bekende komt, verandert het dreigingsmodel volledig. Veiligheid gaat vóór techniek.

Profiel: stalking of huiselijk geweld

Profiel: stalking of huiselijk geweld

Veilig lezen: Als je vermoedt dat je telefoon, computer of accounts worden meegelezen, lees dit dan op een apparaat waar de ander nooit bij heeft gekund: een bibliotheekcomputer, de telefoon van iemand die je vertrouwt, of een werkcomputer. Een incognitovenster of Tor Browser helpt niet op een apparaat dat al wordt gevolgd: meekijksoftware ziet je scherm en wat je typt, en een nieuw geïnstalleerde app kan juist opvallen. Met de knop Snel weg verlaat je deze pagina direct.

Hulp nodig? Bel Veilig Thuis: 0800-2000 (gratis, 24/7, anoniem) of chat via veiligthuis.nl (ook 24/7). Bij direct gevaar: 112. Politie zonder spoed: 0900-8844.


Dit profiel is fundamenteel anders dan alle andere. De dreiging komt niet van een onbekende overheid of een anonieme hacker, maar van iemand die je kent en die mogelijk al toegang heeft tot je apparaten, accounts en fysieke omgeving.

Dat verandert alles.

Zie dit als een uitzonderingsprofiel. Hier gaat persoonlijke veiligheid voor de logica van gewone basis- en contextprofielen.

Voor wie deze gids is

Dit profiel is voor mensen wiens dreiging afkomstig is van een (ex-)partner, familielid, huisgenoot of iemand anders die ze persoonlijk kennen en die mogelijk al fysieke, account- of sociale toegang heeft.

Bij andere dreigingen begin je direct met maatregelen. Hier begin je met een plan. Onverwacht je wachtwoorden wijzigen of apps verwijderen kan de situatie laten escaleren. Veiligheid gaat voor technische maatregelen.

Wat je wint, en wat het kost

Als je dit profiel zorgvuldig volgt, win je meestal:

  • een veiligere volgorde van stappen
  • minder kans dat zichtbare technische wijzigingen de situatie onbedoeld laten escaleren
  • meer kans om tegelijk je veiligheid en je bewijs te bewaren

Wat het kost:

  • vertragen terwijl je misschien meteen wilt handelen
  • vertrouwde apparaten, veiligere plekken of hulp van buiten gebruiken
  • accepteren dat techniek hier niet het hele antwoord is

Stap 1: Begrijp het dreigingsmodel

Jouw tegenstander verschilt fundamenteel van die in andere profielen:

  • Fysieke toegang: ze kennen je apparaten en weten misschien je pincode of wachtwoorden
  • Bestaande toegang: gedeelde accounts, een gezinsgroep, gedeelde fotoalbums, een gedeelde cloud of meekijksoftware die al is geïnstalleerd
  • Sociaal netwerk: ze kennen je vrienden, familie en collega’s, en kunnen via hen informatie verzamelen
  • Motivatie: controle, niet data. Ze willen weten waar je bent, met wie je praat en wat je van plan bent

In de praktijk loopt meekijken vaker via gedeelde accounts en instellingen dan via verborgen spyware. Daarom begint de controle bij je accounts.

Tekenen dat je wordt gevolgd, van sterk naar zwak:

  • De ander weet dingen die je alleen privé hebt besproken, gezocht of gefotografeerd
  • Je accounts tonen apparaten of inlogs die je niet herkent
  • Je locatie wordt gedeeld zonder dat je dat zelf hebt ingesteld
  • Er staan apps of profielen op je telefoon die je niet herkent
  • Snel lege batterij, een warme telefoon of veel dataverbruik. Dit zijn zwakke tekenen: ze hebben meestal een gewone oorzaak en meekijksoftware is vaak ontworpen om ze te vermijden

Stap 2: Plan voor je handelt

Neem geen maatregelen die de ander kunnen alarmeren, tot je klaar bent om volledig te handelen.

Doe dit eerst, op een veilig apparaat:

  1. Neem contact op met Veilig Thuis (0800-2000) voor persoonlijk veiligheidsadvies. Zij helpen je een veiligheidsplan op te stellen
  2. Begin een logboek (zie hieronder)
  3. Maak een lijst van accounts die gedeeld zijn of die de ander kent
  4. Noteer welke apparaten de ander in handen heeft gehad
  5. Plan wanneer en vanaf waar je de technische stap zet. Dat is het moment waarop de controle stopt, en dat kan een reactie uitlokken

Leg het vast

De politie raadt aan een logboek bij te houden. Noteer per voorval:

  • datum, tijd, plaats en duur
  • wat er gebeurde: volgen, berichten, bellen, opduiken bij je huis of werk
  • wie het zag of hoorde

Maak screenshots van berichten, belgeschiedenis en meldingen (met datum en tijd zichtbaar) en bewaar ze buiten het apparaat dat de ander kent, bijvoorbeeld bij iemand die je vertrouwt. Verwijder geen berichten of apps voordat je ze hebt vastgelegd. Dit helpt bij een aangifte en bij een contactverbod.


Stap 3: Technische maatregelen, in volgorde

Voer dit uit op een moment en een plek die veilig zijn, liefst niet via het thuisnetwerk. Beheert de ander je router, dan kan die zien welke apparaten online zijn en met welke diensten ze verbinden.

iPhone: begin met Veiligheidscontrole

Op een iPhone met iOS 16 of nieuwer staat Veiligheidscontrole onder Instellingen → Privacy en beveiliging → Veiligheidscontrole. Apple heeft dit gemaakt voor precies deze situatie:

  • Beheer delen en toegang laat per persoon en per app zien wat je deelt (locatie, foto’s, agenda, gezondheid) en welke apparaten met je Apple Account zijn ingelogd. Je kunt alles los stopzetten
  • Noodherstel stopt in één keer al het delen met mensen en apps, en loopt daarna je apparaten, noodcontacten en wachtwoord met je na
  • Elk scherm heeft een knop Stop snel die Instellingen direct sluit

Denk ook aan Delen met gezin (Instellingen → je naam → Gezin): zit de ander in jouw gezinsgroep, of jij in de zijne, dan kan die onder meer je locatie zien.

Android en Google

  • Google-accountapparaten: myaccount.google.com → Beveiliging → Je apparaten. Log onbekende apparaten uit
  • Beveiligingscheck: g.co/securitycheckup loopt je account in één keer na
  • Locatie delen: Google Maps → je profielfoto → Locatie delen. Kijk ook in Find Hub (de nieuwe naam van Vind mijn apparaat), tabblad Personen
  • Google-gezinsgroep: als de ander beheerder is van je gezinsgroep of van een kinderaccount via Family Link, kan die meer zien en instellen dan je denkt

E-mail als eerste account

E-mail is de sleutel tot alle andere accounts. Maak een nieuw adres aan op een apparaat dat de ander niet kent (Proton Mail of gewone Gmail; een schone start is hier het doel).

Wachtwoorden

  • Verander wachtwoorden in volgorde: e-mail → bank → sociale media → overig
  • Gebruik een wachtwoordmanager op een nieuw apparaat (Bitwarden of KeePassXC)
  • Gebruik overal een ander wachtwoord, anders kan één gevonden wachtwoord overal worden geprobeerd

Tweestapsverificatie

  • Zet 2FA aan op alle accounts, te beginnen met e-mail en bank. Zie de 2FA-gids
  • Gebruik een authenticator-app (Aegis), geen sms. Als de ander je simkaart kent of je nummer kan laten doorschakelen, is sms-2FA kwetsbaar

Andere plekken waar je locatie lekt

  • WhatsApp: stop actieve live-locaties
  • Trackers: op iPhone én Android krijg je automatisch een melding als een onbekende AirTag of andere tracker met je meereist. Op Android kun je ook zelf zoeken: Instellingen → Veiligheid en noodgevallen → Waarschuwingen voor onbekende trackers → Nu scannen
  • Controleer je auto, tas en jas. AirTags zijn klein
  • Auto-apps: heeft je auto een app (van het merk of een lease-app) die op het account van de ander staat, dan kan die ritten en locatie zien
  • Slimme apparaten in huis: een deurbelcamera, slimme speaker, thermostaat of beveiligingscamera die op het account van de ander staat, laat zien wie er thuis is en wanneer. Je kunt dat vaak niet zelf uitzetten. Neem het mee in je veiligheidsplan

Sessies beëindigen

  • Facebook/Instagram: Instellingen → Accountcentrum → Wachtwoord en beveiliging → Waar je bent ingelogd
  • WhatsApp: Instellingen → Gekoppelde apparaten

Apparaten

  • Vermoed je meekijksoftware? Kijk eerst wat er precies op je apparaat staat met de spyware detectiegids, zodat je weet wat je aantreft voor je handelt. Een fabrieksreset is de meest betrouwbare oplossing, maar overleg eerst met Veilig Thuis: een reset kan bewijs verwijderen dat bij een aangifte telt
  • Kan een reset niet meteen? Gebruik dan een ander apparaat voor gevoelige contacten
  • Een nieuw apparaat dat de ander nooit in handen heeft gehad is de schoonste start. Een iPhone met de juiste privacy-instellingen volstaat; GrapheneOS op een Pixel kan ook, maar vraagt meer werk

Communicatie

  • Signal voor contact met mensen die je vertrouwt. Stel het goed in: verdwijnende berichten, telefoonnummer verbergen, meldingen beperken
  • SimpleX Chat als de ander je telefoonnummer kent: geen nummer en geen account nodig, dus geen gegevens die naar jou wijzen. Let op: op een apparaat dat wordt gevolgd is de app net zo zichtbaar als elke andere app. SimpleX Chat gids
  • Nieuw telefoonnummer als de ander je huidige nummer heeft. Je WhatsApp-account hangt aan je nummer, dus ook daar begin je dan opnieuw
  • Gebruik nieuwe kanalen alleen op apparaten en netwerken die de ander niet kent

Fysieke veiligheid

Technische maatregelen beschermen je digitaal, maar locatie-informatie kan ook op andere manieren lekken:

  • Vertel vertrouwde mensen waar je bent, maar niet via kanalen die de ander kan zien
  • Vertel buren, collega’s of school wat er speelt als de ander via hen probeert informatie te krijgen
  • Zet locatietoegang voor de camera-app uit: foto’s kunnen locatiegegevens bevatten

Hulp en bronnen

Organisatie Wat Contact
Veilig Thuis Advies, veiligheidsplan, doorverwijzing 0800-2000 (gratis, 24/7), chat 24/7
Politie Aangifte van stalking of bedreiging 112 (spoed) / 0900-8844
Slachtofferhulp Nederland Juridische en praktische hulp 0900-0101, slachtofferhulp.nl
Centrum Seksueel Geweld Na seksueel geweld, ook online 0800-0188 (gratis, 24/7)
Hulplijn van Offlimits Online misbruik: cyberstalking, doxing, sextortion, gehackte accounts hulplijn.offlimits.nl (chat, telefoon)
Coalition Against Stalkerware Engelstalige uitleg over meekijksoftware stopstalkerware.org

Volgende stap

Fallback: ga niet verder met extra tools tot je veiligheidsplan staat en je kernaccounts op orde zijn.

Begin hiermee

Alleen als je dreiging verder gaat

Reviews en verder lezen

Snel weg ✕