Camerabrillen en privacy: wat de AI-brillen van Meta opnemen, en wat je kunt doen

Camerabrillen zoals de Ray-Ban- en Oakley-modellen van Meta hebben een camera, microfoons en een AI-assistent in een montuur dat eruitziet als een gewone bril. Deze gids legt uit wat ze opnemen, wat er bij Meta terechtkomt en wat je kunt doen, of je zo'n bril nu draagt of wordt gefilmd.

Camerabrillen en privacy: wat de AI-brillen van Meta opnemen, en wat je kunt doen

Camerabrillen en privacy

Camerabrillen zoals de Ray-Ban- en Oakley-modellen van Meta hebben een camera, microfoons en een AI-assistent in een montuur dat eruitziet als een gewone bril. Deze gids legt uit wat ze opnemen, wat er bij Meta terechtkomt en wat je kunt doen, of je zo’n bril nu draagt of wordt gefilmd.

Voor wie deze gids is

  • Mensen die gefilmd kunnen worden (in de praktijk iedereen): hoe je deze brillen herkent, wat het opnamelampje wel en niet vertelt, en wat je ertegen kunt doen.
  • Mensen die er een dragen of overwegen te kopen: wat Meta van jou en de mensen om je heen krijgt, welke instellingen je verandert, en wat je mag filmen en delen.
  • Winkels, clubs, scholen, zorginstellingen en werkgevers die moeten beslissen of ze de brillen toestaan.

Het juridische deel gaat over Nederland en de EU, en zegt dat ook. De praktische delen gelden overal.

Wat deze gids niet oplost

Hij kan je niet vertellen of een bepaalde opname van jou legaal was; dat hangt af van waar, hoe en wat er met de beelden is gebeurd, en een advocaat of de politie kan dat beter beoordelen. Slimme brillen zonder camera (brillen met alleen een scherm) vallen erbuiten, want daar speelt het opnameprobleem niet.


Wat deze brillen zijn

De AI-brillen van Meta, gemaakt met EssilorLuxottica onder de merken Ray-Ban en Oakley, zien eruit als een gewone bril of zonnebril en zijn er ook op sterkte. Ze maken foto’s en video’s, nemen geluid op, spelen muziek af, bellen en beantwoorden vragen via Meta AI, die ook door de camera kan “kijken”. In Nederland verkopen gewone opticiens als Pearle, Hans Anders en GrandOptical ze, voor ongeveer € 419 tot € 500, en EssilorLuxottica meldde dat er in 2025 meer dan 7 miljoen AI-brillen van Ray-Ban en Oakley zijn verkocht (Consumentenbond, augustus 2026). Meta is de grootste maker; Google en anderen hebben eigen brillen aangekondigd.

Het verschil met een telefoon is de zichtbaarheid. Filmt iemand je met een telefoon, dan zie je die telefoon. Bij een bril is het enige teken een klein lampje, en volgens het kabinet zelf weten veel mensen niet wat dat betekent (antwoorden op Kamervragen, 24 september 2026).


Als je gefilmd kunt worden

Hoe je een camerabril herkent

  • een klein lensje voor in het montuur, meestal op een hoek bij het scharnier
  • dikkere pootjes dan bij een gewone bril, omdat daar de elektronica zit
  • een klein lampje naast de lens

Veel modellen zijn moeilijk van een gewone bril te onderscheiden, zeker zonnebrillen.

Ray-Ban Meta-bril (eerste generatie) van voren: twee kleine ronde elementen in de bovenste buitenhoeken van het montuur zijn de camera en het opnamelampje

Ray-Ban Meta (eerste generatie): de twee kleine cirkels in de bovenhoeken van het montuur zijn de camera en het opnamelampje. De omslagfoto hierboven toont de oudere Ray-Ban Stories van opzij, met de lens naast het scharnier en de dikkere pootjes. Foto’s: CCadio (CC BY 4.0) en cavebear42 (CC BY-SA 4.0), Wikimedia Commons.

Wat het lampje wel en niet vertelt

Volgens Meta knippert een wit lampje aan de voorkant kort bij een foto en blijft het tijdens een video branden (volgens Meta’s helpcentrum blijft het aan, volgens de privacypagina blijft het knipperen), heeft het geen uitknop, en werkt de camera niet als het lampje is afgedekt. In juli 2026 zei Meta de brillen bij te werken, zodat de camera ook uitgaat als het lampje fysiek is gemanipuleerd of vernield (Meta, juli 2026); de privacypagina zegt nu dat de camera uitgaat zodra de bril merkt dat het lampje is afgedekt, gemanipuleerd of vernield, en dat de drager eerst een melding krijgt om het vrij te maken. Meta omschrijft het lampje als teken dat er iets wordt vastgelegd “for your gallery”.

De grenzen zijn echt:

  • Er zijn trucs. Online worden stickers, aanpassingen en zelfs betaalde diensten aangeboden om het lampje af te dekken of te omzeilen, zegt het kabinet; Meta zegt advertenties voor zulke diensten te verwijderen en juridische stappen te zetten tegen aanbieders, en de update van juli is gericht op lampjes die zijn aangepast of vernield. De Consumentenbond meldt dat kleine stickers met een uitsparing de sensor van de bril nog genoeg licht laten zien, terwijl omstanders het lampje nauwelijks zien.
  • Je mist het makkelijk. Het kabinet wijst erop dat je het lampje kunt missen in drukke of fel verlichte omgevingen, met een visuele beperking of kleurenblindheid, en vanuit een hoek.
  • Meta-brillen van de eerste generatie zetten de camera niet uit als het lampje is afgedekt, afgaande op Meta’s eigen beschrijving (dat begon bij de tweede generatie), en andere merken hebben zo’n bescherming soms helemaal niet.

Zie je een lampje, dan word je waarschijnlijk gefilmd; zie je er geen, dan zegt dat weinig.

Je rechten in Nederland

De antwoorden van het kabinet van 24 september 2026 noemen de regels die gelden. Kort gezegd:

  • Heimelijk filmen kan strafbaar zijn. Wie met een hulpmiddel waarvan de aanwezigheid niet duidelijk kenbaar is gemaakt een afbeelding maakt van iemand in een woning of een andere niet voor het publiek toegankelijke plaats, riskeert tot een jaar gevangenisstraf (art. 139f Sr). Op openbare plaatsen is heimelijk filmen met een daartoe aangebracht hulpmiddel een lichtere overtreding (art. 441b Sr); of een bril daaronder valt, is niet uitgemaakt. Heimelijk een gesprek opnemen waar je zelf geen deel van uitmaakt, is ook strafbaar (art. 139a–b Sr). Filmen in toiletten en kleedkamers is het duidelijke geval.
  • Publiceren is een aparte vraag. Het portretrecht (art. 21 Auteurswet) gaat over het openbaar maken van een portret, niet over het maken ervan: je kunt bezwaar maken tegen publicatie van een herkenbaar beeld van jou als je een “redelijk belang” hebt.
  • Privacywetgeving (de AVG) geldt zodra het filmen verder gaat dan puur persoonlijk gebruik, zoals een vlog, een kanaal of beelden van onbekenden op straat. Puur persoonlijke beelden, zoals een verjaardag in de familie, vallen erbuiten, zolang je ze voor jezelf houdt of in een heel kleine kring deelt, zoals een kleine familie-appgroep; zet je ze op sociale media, dan geldt de wet weer (Autoriteit Persoonsgegevens).
  • De toezichthouder leest het streng. Volgens de AP mag je buiten je eigen huis meestal geen opnamen maken met een camerabril, en is het opnamelampje niet genoeg: je moet mensen vertellen dat je ze wilt filmen en ze de kans geven niet in beeld te komen.
  • Lijd je schade, dan kan filmen zonder toestemming een onrechtmatige daad zijn (art. 6:162 BW).

Wat je kunt doen

  1. Vraag het. Zie je iemand met een camerabril, dan mag je vragen of hij of zij filmt, en vragen te stoppen en de beelden te verwijderen.
  2. In een winkel, club, zaal of op het werk: meld het bij personeel of beveiliging. Veel plekken kunnen camerabrillen weren met huisregels, en doen dat ook.
  3. Staan beelden van jou online: vraag de plaatser schriftelijk om ze te verwijderen en meld ze daarna bij het platform. Gaat het om beelden van seksuele aard, doe dan aangifte bij de politie: zulke beelden van iemand maken of openbaar maken zonder toestemming is op zichzelf strafbaar (art. 254ba Sr).
  4. Klacht of aangifte: je kunt een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) of aangifte doen bij de politie. Tot september 2026 had de AP zes signalen en één klacht over camerabrillen ontvangen, dus meldingen zijn nog zeldzaam.

Als je er een draagt, of overweegt te kopen

Wat er bij Meta terechtkomt

  • Foto’s en video’s worden volgens Meta eerst op de bril opgeslagen, en jij kiest wanneer je ze importeert. Maar de Meta AI-app, die je nodig hebt om de bril in te stellen, importeert beelden automatisch naar je telefoon: volgens Meta staat automatisch importeren standaard aan op iPhones en op Android 13 en hoger (Meta-help). En de AI-functies draaien niet op de bril: vraag je Meta AI naar wat je ziet, dan gaat dat beeld naar Meta (EFF, maart 2026).
  • Je stem. De privacyverklaring van Meta voor spraak zoals die in Nederland wordt getoond (van kracht sinds 22 juli 2025) presenteert het opslaan van je spraakopnamen als jouw keuze: staat opslaan uit, dan worden opnamen direct na verwerking verwijderd en niet gebruikt om Meta’s producten te verbeteren; staat het aan, dan kunnen getrainde menselijke beoordelaars meeluisteren en worden opnamen tot een jaar bewaard. In de VS liet Meta eigenaren in april 2025 weten dat opnamen werden opgeslagen zonder mogelijkheid om je af te melden, alleen om ze achteraf te wissen (TechCrunch). Meta’s verklaring voor de VS (zelfde datum; wij lazen die op 31 oktober 2026 via een Amerikaanse verbinding, de Australische versie zegt hetzelfde) zegt nog steeds dat opnamen van de Meta AI-brillen standaard worden opgeslagen, tot een jaar bewaard en door getrainde beoordelaars bekeken; je kunt ze eerder wissen in de app, en onbedoelde activeringen die Meta herkent, worden binnen 90 dagen gewist. De uitknop die erin staat, geldt alleen voor de oudere Ray-Ban Stories (Meta, VS; Australië). Of je opslaan kunt uitzetten, hangt dus af van je regio; controleer de instellingen.
  • Menselijke beoordeling. Zweedse journalisten ontdekten dat medewerkers die beelden uit Meta-brillen beoordeelden, onder meer naaktheid, seks en mensen op het toilet zagen (EFF); volgens de Consumentenbond werkten ze bij een bedrijf in Kenia en waren er ook bankpassen te zien. Meta zei tegen de BBC dat dit onder de AI-voorwaarden valt. Meta beëindigde dat contract in april 2026 omdat het bedrijf niet aan zijn normen zou voldoen; het bedrijf, Sama, zei verrast te zijn en nooit over tekortkomingen te zijn ingelicht (The Next Web, in het Engels; Meta’s eigen verklaring hebben we niet gelezen).
  • De mensen om je heen. Of beelden en geluid van omstanders worden gebruikt om AI te trainen, “kan niet worden uitgesloten”, zegt het kabinet; dat mag alleen met een grondslag onder de AVG, en dat beoordelen de toezichthouders. Volgens het kabinet zijn vaak zowel de drager als Meta verantwoordelijk voor de gegevens van omstanders.

Instellingen die het veranderen waard zijn

De meeste staan op één plek in de Meta AI-app, volgens Meta’s Nederlandstalige helpcentrum (november 2026): tik op Bril (rechtsboven) → Apparaatinstellingen → tik onder Bril op je bril → scrol omlaag en tik op Privacy van bril. Heb je meer dan één apparaat gekoppeld, swipe dan eerst naar het juiste apparaat voordat je op Apparaatinstellingen tikt.

  1. Cloudmedia: uit. In Privacy van bril, de schakelaar Cloudmedia. Staat die aan, dan gaan foto’s en video’s naar de cloud van Meta voor verwerking en blijven ze daar 30 dagen; volgens Meta hebben sommige functies dat nodig, zoals een foto versturen met je stem (“Hey Meta, send a photo”) (Meta-help). Volgens de EFF is dit de belangrijkste instelling.
  2. Aanvullende gegevens: uit. Ook in Privacy van bril. Dit zijn gegevens over hoe je de bril gebruikt (welke functies, hoe vaak, hoe goed ze werken). Volgens Meta geldt de keuze voor alle apparaten die aan de app zijn gekoppeld en vallen je foto’s en video’s er niet onder; gegevens die Meta essentieel noemt, worden altijd gebruikt (Meta-help).
  3. Spraakopnamen: opslaan uit als je regio dat aanbiedt, en wis wat er al staat. Meta’s privacyverklaring voor spraak in Nederland zegt dat je zelf kiest of opnamen worden opgeslagen en dat je dat in de instellingen kunt uitzetten; Meta’s helpcentrum zegt niet waar die schakelaar staat (stand november 2026). Buiten de EU worden opnamen volgens Meta’s verklaring standaard opgeslagen (zie hierboven). Opgeslagen opnamen staan in Privacy van bril → Activiteitlogboek voor spraak, en volgens Meta kun je ze in de app verwijderen (Meta-help).
  4. Automatisch importeren: kies bewust. Deze staat niet in Privacy van bril: tik in dezelfde brilinstellingen op Media → Media automatisch importeren. Volgens Meta staat dit standaard aan op iPhones en op Android 13 en hoger. Het zet foto’s en video’s over naar de foto-app van je telefoon, en vandaar kan de cloudback-up van je telefoon (Google Foto’s, iCloud) ze oppikken. Zet je het uit, dan importeer je zelf: tik in de app op Bril en dan op Importeren naast Foto’s.

Heb je de bril al ingesteld? Opslaan van spraak uitzetten wist niet wat er al staat: volgens Meta’s verklaring blijven eerdere opnamen tot een jaar bewaard, tenzij je ze verwijdert, dus maak ook het Activiteitlogboek voor spraak leeg. Beelden die je al hebt geïmporteerd, staan in de foto-app van je telefoon en mogelijk in de cloudback-up; verwijder je ze in de Meta AI-app, dan verdwijnen ze volgens Meta ook uit de foto-app en uit Meta’s cloud.

De namen volgen Meta’s helpcentrum zoals gelezen op 7 november 2026 (appversie 297.1 op iPhone en Android); menu’s veranderen met app-updates en kunnen per regio verschillen.

Wat je mag filmen en delen

  • Beelden voor jezelf, van je eigen leven, zijn prima, zolang je ze voor jezelf houdt of in een heel kleine kring deelt. Onbekenden die onherkenbaar op de achtergrond van een vakantiefilmpje staan, zijn het probleem niet.
  • Film niet in toiletten, kleedkamers, sauna’s, slaapkamers of andere besloten plekken. Daar geldt het strafrecht het duidelijkst. In de openbare ruimte noemt de AP ook plekken waar filmen gevoelig ligt, zoals het strand of een demonstratie.
  • Vraag mensen voordat je ze opneemt op een feest of in een gesprek. Veel mensen voelen zich minder op hun gemak bij een bril dan bij een telefoon, juist omdat ze niet zien wat je doet.
  • Zet geen herkenbare onbekenden online zonder hun toestemming, en maak gezichten onherkenbaar als je beelden uit de openbare ruimte deelt.
  • Houd je aan huisregels. Zalen, winkels en werkgevers mogen de bril verbieden; de AP heeft organisaties gevraagd dat op gevoelige plekken te doen.
  • Maak er niet je dagelijkse bril van. De AP raadt af een camerabril als gewone bril of bril op sterkte te gebruiken, onder meer omdat je makkelijk vergeet dat hij nog opneemt; houd een gewone bril bij de hand.
  • Gebruik geen AI-functies op andere mensen (“wie is dit?”, “beschrijf deze persoon”): dan gaat hun beeld naar Meta.

Wanneer ze echt nuttig zijn

Voor blinde en slechtziende mensen kan de bril een echt hulpmiddel zijn: via Be My Eyes bel je met je stem een ziende vrijwilliger, die door de camera van de bril meekijkt en je helpt een etiket te lezen of de weg te vinden, met beide handen vrij. Be My Eyes noemt Australië, Canada, Ierland, het VK, de VS, Frankrijk, Denemarken, Duitsland, India, Italië, Mexico, Spanje en de VAE als landen waar het op de brillen van Meta beschikbaar is; Nederland staat niet in die lijst. Dat is een echt voordeel, met dezelfde afwegingen rond gegevens als hierboven. Overweeg je de bril hierom, dan is het deel over instellingen nog belangrijker, en is het netjes om mensen om je heen te laten weten wanneer je in gesprek bent.


Voor winkels, clubs, scholen, zorginstellingen en werkgevers

Je mag huisregels stellen die camerabrillen verbieden, of bezoekers vragen ze af te zetten of op te bergen, zoals veel plekken dat met telefooncamera’s doen. De AP riep organisaties in september 2026 op dat vooral te doen op gevoelige plekken zoals ziekenhuizen, rechtbanken en gebedshuizen (AP, 22 september 2026). Werkgevers roept de AP op camerabrillen op de werkvloer zoveel mogelijk te verbieden, om bedrijfsgeheimen en de privacy van personeel en klanten te beschermen. TivoliVredenburg in Utrecht en verschillende cruiseschepen doen dat al. Maak de regel zichtbaar bij de ingang, en vertel personeel wat ze moeten doen als iemand er toch een draagt.


Waar het heen gaat

  • Nederland heeft geen verbod. Het kabinet vindt een verbod een zware maatregel en wachtte op het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB), waarin de AP meewerkt; dat statement kwam op 13 oktober 2026 (zie hieronder); op 31 oktober 2026 had het kabinet nog niet gereageerd, en we werken deze gids bij als dat gebeurt. De AP is daarnaast een eigen verkenning gestart naar AI-wearables en de bedrijven die ze maken. Een verkoopverbod op stickers en andere middelen om het lampje te verbergen is volgens het kabinet juridisch kwetsbaar, eenvoudig te omzeilen en moeilijk te handhaven.
  • De Europese toezichthouders hebben gesproken, zonder verbod (13 oktober 2026). Het EDPB, het overlegorgaan van de Europese privacytoezichthouders, nam een eerste statement over slimme brillen aan: voorlopige richtlijnen, geen nieuwe wet. Wie familie of vrienden filmt en de beelden alleen met hen deelt, valt buiten de AVG; zet je ze op een openbaar account, of gebruik je de bril voor werk of politieke activiteiten, dan ben je er zelf onder de AVG verantwoordelijk voor, en het strafrecht kan in beide gevallen gelden. Meta en andere makers blijven verantwoordelijk voor hun eigen verwerking, ook voor AI-functies die beelden met andere mensen erin analyseren, en kunnen dat niet bij de drager neerleggen; volgens het EDPB krijgen ze moeilijk geldige toestemming van omstanders, en is het gebruik van gegevens van omstanders voor AI-training of andere commerciële doelen extra moeilijk te rechtvaardigen. Het EDPB stelt ook dat de huidige opnamesignalen veel omstanders niets laten merken, en vraagt om signalen die moeilijk uit te zetten en goed op te merken zijn (een lampje dat je bij veel lichtomstandigheden ziet, geen opname als het is afgedekt, geluid, een herkenbaar ontwerp), opslag die standaard uit staat als de bril vooral als assistent dient, en het onherkenbaar maken van omstanders, het liefst op het apparaat zelf. Het EDPB werkt verder aan het onderwerp (statement van het EDPB; persbericht, allebei in het Engels).
  • De druk voor een verbod groeit. Een meerderheid in de Tweede Kamer wil bredere regels, en Bits of Freedom en de Consumentenbond pleiten allebei voor een verbod. In september 2026 maakten Bits of Freedom en programmamaker Roel Maalderink een satirische video waarin Maalderink met de bril medewerkers van Meta filmt bij het kantoor in Amsterdam; Meta haalde die van Instagram wegens “pesten en intimidatie” (NOS; Bits of Freedom).
  • Winkels stoppen ermee. Op 2 oktober 2026 stopte opticienketen Hans Anders met de verkoop van de brillen van Meta in Nederland en België, en ook Wehkamp stopte, allebei vanwege de privacyrisico’s. Hans Anders sluit niet uit dat ze terugkomen als de politieke discussie is afgerond (ID.nl, op basis van ANP).
  • Duitsland heeft een strengere wet: die verbiedt het aanbieden en bezitten van telecomapparatuur in de vorm van een alledaags voorwerp waarmee je ongemerkt gesprekken of beelden kunt opnemen. Of camerabrillen daaronder vallen, is volgens het kabinet nog niet uitgemaakt; Nederland kent zo’n verbod niet.
  • Noorwegen (geen EU-lid, wel EER, dus de AVG geldt er ook) wil een tijdelijk verbod. De regering kondigde het op 5 oktober 2026 aan voor plekken waar het publiek komt, zoals parken, stranden, musea, winkelcentra en evenementen; plekken voor kinderen, zoals scholen, kinderdagverblijven en speeltuinen; en privacygevoelige plekken, zoals zorginstellingen en sportscholen met kleedkamers. Privégebruik blijft toegestaan, kwetsbare groepen kunnen een vrijstelling krijgen, en een expertgroep gaat adviseren over vaste regels (NTB via Framtida, in het Noors; Reuters, in het Engels). Het is een voorstel: het wetsvoorstel moet nog naar het Noorse parlement.
  • Frankrijk: privacytoezichthouder CNIL riep in mei 2026 op tot waakzaamheid in plaats van een verbod, met adviezen voor dragers (vertel mensen in de buurt dat je de bril draagt, zet opnemen uit als je het niet nodig hebt), en werkt er via het EDPB aan (CNIL, in het Frans).

Wat past bij wie

Profiel Praktische route
Gewone gebruiker Je hoeft niets bijzonders te doen. Weet hoe de brillen eruitzien, en vraag mensen te stoppen als ze je op een besloten plek filmen.
Overweegt een bril te kopen Bepaal waarvoor je hem wilt, verander de instellingen hierboven vóór het eerste gebruik, en behandel de camera als een telefooncamera die op mensen gericht is: eerst vragen.
Stalking of intimidatie Heimelijke beelden kunnen bewijs zijn: noteer tijd en plaats, doe aangifte, en gebruik je rechten om gepubliceerde beelden te laten verwijderen.
Gezin en kinderen Praat met tieners over ongemerkt gefilmd worden, en over anderen niet filmen in kleedkamers of op feestjes.
Kleine ondernemer Kies een huisregel, zeker als je een sportschool, salon, praktijk of zaal hebt, en maak die zichtbaar.

Stoppunt

Voor de meeste lezers is het genoeg om camerabrillen te herkennen, te weten dat je het lampje niet helemaal kunt vertrouwen, en te weten dat je iemand mag vragen te stoppen en te verwijderen. Draag je er zelf een, zet de privacyinstellingen dan één keer goed en houd de camera uit op besloten plekken.

Volgende stap

Verwante gidsen

Profielen