GrapheneOS hardening gids: elke instelling uitgelegd
GrapheneOS is standaard al gehard, maar biedt veel extra beveiligingsinstellingen. Deze gids legt ze stuk voor stuk uit, zodat je bewust kiest hoe ver je gaat.

GrapheneOS hardening gids: elke instelling uitgelegd
GrapheneOS is standaard al gehard, maar biedt veel extra beveiligingsinstellingen. Deze gids legt ze stuk voor stuk uit, zodat je bewust kiest hoe ver je gaat.
Voor wie deze gids is. Deze gids is voor mensen die GrapheneOS al hebben geïnstalleerd en bewust willen bepalen hoe ver ze hardening doorvoeren, in plaats van instellingen blind aan te zetten. Voor de volledige, actuele lijst van hardening-features: zie grapheneos.org/features.
Hij past vooral bij:
- privacy-bewuste dagelijkse gebruikers die een steviger basisniveau willen
- lezers die verder gaan dan de eerste setup en nu echte hardening-keuzes maken
- higher-risk gebruikers die eerst willen begrijpen wat instellingen echt doen voordat ze strenger gaan
Wat je wint, en wat het kost
Als je GrapheneOS bewust hardened, win je:
- een telefoon die aanzienlijk lastiger te misbruiken of te compromitteren is dan standaard Android
- duidelijkere grenzen rond netwerktoegang, appgedrag, sensoren en fysieke toegang
- een setup die je eigen risicomodel weerspiegelt in plaats van standaardinstellingen
Wat het kost:
- tijd voor setup en het lezen van uitleg
- wat gemak, afhankelijk van hoe streng je gaat
- de noodzaak om instellingen te kiezen op basis van je eigen situatie, in plaats van een maximalistische checklist te kopiëren
Wanneer dit overkill is
Als je GrapheneOS net hebt geïnstalleerd, behandel dit dan niet als een race om elke hardening-optie meteen aan te zetten. Een stabiele, begrijpelijke setup is beter dan een strengere die je later weer terugdraait omdat hij in de weg zit. Hoe ver je gaat hangt af van je profiel: bij privacy bewust is een stabiele setup een prima eindpunt; bij journalist of activist en hoog risico verdienen instellingen als USB-beperking, automatisch herstarten en een duress-pincode hun extra frictie.
Deze gids is het nuttigst zodra je klaar bent om van “het werkt” naar “ik weet waarom deze beveiligingskeuzes voor mij belangrijk zijn” te gaan.
Je hebt GrapheneOS geïnstalleerd. De eerste setup is klaar. Nu is de vraag: hoe ver ga je?
GrapheneOS heeft tientallen beveiligings- en privacy-instellingen die op standaard Android niet bestaan of standaard uit staan. Dit artikel loopt ze allemaal door. Niet als verplichte checklist — maar zodat je begrijpt wat elke instelling doet en zelf kunt kiezen.
Basisprofiel: privacy-bewuste GrapheneOS-gebruiker Niveau: Je hebt GrapheneOS al geïnstalleerd en de basisinstellingen gedaan. Leestijd: ~20 minuten
Hoe te lezen
Per sectie staat:
- Wat de instelling doet
- Waarom het relevant is
- Aanbeveling (→)
De aanbevelingen zijn voor een privacy-bewuste GrapheneOS-gebruiker die extra hardening wil zonder alles als standaardmaatregel te behandelen. Journalist, activist of andere hoge-risicogebruikers kunnen strenger gaan.
Gebruik deze gids in drie lagen:
- Basis: instellingen die voor de meeste GrapheneOS-gebruikers logisch zijn
- Privacy-bewust: extra hardening met beperkte extra frictie
- Higher-risk: zwaardere keuzes die alleen zinvol zijn als je de operationele discipline ook echt hebt
GrapheneOS vs standaard Android: wat echt verschilt
Standaard Android op een Pixel is niet zwak. Het heeft al de app-sandbox, verified boot, volledige versleuteling en de standaard exploit-mitigaties, en GrapheneOS bouwt daarop voort in plaats van ze te vervangen. Google heeft daarnaast Advanced Protection (Android 16+) toegevoegd: een modus die je zelf aanzet en die een deel van het verschil dichtt. De eerlijke vergelijking is daarom drie setups op dezelfde Pixel, niet twee:
| Standaard Android, standaardinstellingen | Standaard + Advanced Protection | GrapheneOS | |
|---|---|---|---|
| USB-poort als de telefoon vergrendeld is | Geen blokkade op poortniveau | USB-bescherming bij vergrendeling | Standaard alleen laden bij vergrendeling; nieuwe verbindingen geblokkeerd op hardware- en kernelniveau¹ |
| Herstart naar “vóór eerste ontgrendeling” | Optioneel, na 72 uur vergrendeld | Aan: na 72 uur vergrendeld | Aan: standaard na 18 uur, instelbaar van 10 minuten tot 72 uur |
| Memory tagging (MTE, Pixel 8+) | Alleen als ontwikkelaarsoptie | Aan voor ondersteunde apps | Aan voor de kernel en het basissysteem; voor alle apps aan te zetten |
| Geheugenallocator | Standaard | Standaard | hardened_malloc |
| Google Play-services | Ingebouwd, met geprivilegieerde systeemtoegang | Hetzelfde | Niet meegeleverd; optioneel als gewone gesandboxte app |
| Standaardverbindingen op de achtergrond | Servers van Google | Servers van Google | Servers van GrapheneOS (verbindingscheck, netwerktijd, locatie-assistentie) |
| Netwerktoegang per app uitzetten | Nee | Nee | Ja |
| Sensortoegang per app uitzetten | Nee | Nee | Ja |
| MAC-adres wifi | Willekeurig, maar vast per netwerk | Hetzelfde | Nieuw willekeurig adres per verbinding |
| Mobiel netwerk | 2G uit te zetten | 2G geblokkeerd | 2G uit te zetten, plus een LTE-only-modus |
| Apps installeren van buiten de Play Store | Per app toegestaan | Geblokkeerd | Per app toegestaan |
| Extra’s op het vergrendelscherm | — | — | Optioneel door elkaar geschudde pincijfers; duress-pincode die de telefoon wist |
| Vingerafdrukpogingen | 20, met wachttijden | Hetzelfde | 5, daarna pincode of wachtwoord; optioneel een tweede-factor-pincode |
| Maximale wachtwoordlengte | 16 tekens | Hetzelfde | 128 tekens |
| Beveiligingsupdates | Maandelijkse Pixel-update | Hetzelfde | Dezelfde maandelijkse patches plus extra fixes; optionele “security preview”-builds met Android-patches maanden vóór Google’s bulletin |
¹ Op basis van GrapheneOS’ eigen documentatie, die zegt dat de standaard USB-blokkade van Android alleen op een hoger niveau in het besturingssysteem werkt. PrivacyGear heeft geen van beide zelf getest.
De tabel geeft Android 17 en GrapheneOS weer zoals in november 2026; de standaardcijfers voor vingerafdruk en wachtwoord komen van de featurepagina van GrapheneOS, die met Android 16 vergelijkt. De featurepagina van GrapheneOS is de volledige lijst; Google’s hulppagina over Advanced Protection somt op wat die modus aanzet.
Wat dit in de praktijk betekent:
- Advanced Protection dicht het gat bij fysieke toegang. USB, de herstarttimer, MTE en 2G zijn gedekt. Op één punt is het zelfs strenger dan GrapheneOS: het blokkeert het installeren van apps uit onbekende bronnen (F-Droid, een gedownloade APK) en updates van apps die zo zijn geïnstalleerd.
- Het verandert niet wie geprivilegieerde toegang heeft. Op standaard Android blijven Google Play-services een geprivilegieerd onderdeel van het systeem. Je krijgt ook geen netwerk- of sensorschakelaar per app, en de telefoon praat standaard nog steeds met Google. Die verschillen zitten in het systeem zelf; geen instelling op standaard Android haalt ze weg.
- De grootste verschillen van GrapheneOS vragen niets van jou. hardened_malloc, de kernelhardening en de gesandboxte Play-services staan al aan. De rest van deze gids gaat over de delen die je wél zelf kiest.
Waar je redelijkerwijs kunt stoppen: als je zorg diefstal, een verloren telefoon of iemand met korte fysieke toegang is, geeft een standaard Pixel met Advanced Protection je het grootste deel van die bescherming al. Zie Android-privacy zonder custom ROM. GrapheneOS is de overstap waard als je ook Google’s software uit een geprivilegieerde positie wilt hebben, of sterkere verdediging nodig hebt tegen aanvallen via lekken die je zelf niet kunt dichten.
1. Schermvergrendeling en toegang
Pincode vs wachtwoord vs biometrie
GrapheneOS biedt drie opties voor ontgrendeling:
Pincode (6+ cijfers) Goed voor dagelijks gebruik. Gebruik minstens zes willekeurige cijfers; vermijd geboortedata of 123456.
Alfanumeriek wachtwoord Sterkste optie. Moeilijker te raden, moeilijker te kijken. Trager in te voeren.
Vingerafdruk Handig, maar de wet kan je vinger en je code verschillend behandelen. In Nederland kan een verdachte niet worden bevolen een code af te geven, terwijl de Hoge Raad in 2021 oordeelde dat de politie de duim van een verdachte met dwang op een in beslag genomen telefoon mag drukken (ECLI:NL:HR:2021:202). Elders gelden andere regels; zie het juridische deel van de duress-PIN-gids.
→ Gebruik minimaal een 6-cijferige pincode. Voeg vingerafdruk toe als aanvulling, niet als vervanging.
Auto-lock instellen
Instellingen → Beveiliging en privacy → Apparaatontgrendeling → Schermvergrendeling, voer je pincode of wachtwoord in en scrol voorbij de vergrendelingstypes naar Instellingen voor schermvergrendeling → Vergrendelen na time-out voor scherm
Hier bepaal je hoe lang na het uitschakelen van het scherm de telefoon vergrendelt. Met Onmiddellijk is er geen vertraging en geen venster.
→ Zet op Onmiddellijk.
Let op: een aantal instellingen die GrapheneOS zelf toevoegt (Exploit protection, USB-C port, Auto reboot, Memory tagging) heeft geen Nederlandse vertaling; die zie je ook op een Nederlandse telefoon in het Engels. Deze gids gebruikt daar dus de Engelse namen.
Lockdown-modus
GrapheneOS heeft een lockdown-optie: houd de aan/uit-knop ingedrukt totdat het menu verschijnt, tik dan op Lockdown (geen menu? zie Instellingen → Systeem → Gebaren → Aan/uit-knop ingedrukt houden). Dit:
- Schakelt biometrie tijdelijk uit
- Vereist pincode voor ontgrendeling
- Verbergt meldingen op vergrendelscherm
Gebruik dit als je verwacht dat je telefoon gecontroleerd wordt — bij een grensovergang, politiecontrole, of als je hem iemand geeft.
→ Ken dit en gebruik het wanneer relevant.
2. USB en fysieke toegang
USB-verbindingen beperken
Instellingen → Beveiliging en privacy → Exploit protection → USB-C port
De instelling heeft vijf standen: Off, Charging-only, Charging-only when locked, Charging-only when locked, except before first unlock, en On. GrapheneOS zet de USB-C poort standaard al op “Charging-only when locked” (alleen opladen bij vergrendeling), strenger dan standaard Android. Na het vergrendelen worden nieuwe USB-verbindingen direct geblokkeerd, zowel op hardware- als OS-niveau.
→ Laat dit standaard zo staan (Charging-only when locked). Zet het alleen volledig uit als je draadloos laadt en USB in de praktijk niet nodig hebt.
USB-verbindingen volledig uitschakelen
Je kunt USB helemaal uitzetten: geen opladen, geen data.
Instellingen → Beveiliging en privacy → Exploit protection → USB-C port → Off
Dit is zinvol als je alleen draadloos oplaadt. Je kunt dit tijdelijk weer aanzetten wanneer nodig. Met een kabel laadt de telefoon nog wel op als hij uit staat, dus je kunt jezelf niet buitensluiten van opladen.
→ Alleen doen als je draadloos laadt en USB bewust wilt uitschakelen. Dit is geen standaardstap.
3. Netwerk en verbindingen
MAC-adres randomisatie
Een MAC-adres identificeert je apparaat op een wifi-netwerk. Netwerken en trackers kunnen een vast adres gebruiken om je te volgen, ook zonder je naam.
GrapheneOS randomiseert het MAC-adres standaard per verbinding — bij elke nieuwe verbinding krijg je een ander MAC-adres. Dit is strenger dan standaard Android, dat een vast willekeurig MAC per netwerk gebruikt.
Instellingen → Netwerk en internet → Internet → [netwerk] (tandwiel) → Privacy
Als per-verbinding randomisatie compatibiliteitsproblemen geeft, kun je terugschakelen naar Use per-network randomized MAC (geen Nederlandse vertaling). Dat is minder sterk maar nog altijd beter dan een vaste fabrieks-MAC.
→ Laat de standaard staan (per verbinding). Schakel alleen terug naar per-netwerk als dat echt nodig is.
DNS instellen
Standaard gebruikt je telefoon de DNS van het netwerk waarop hij zit (je provider of wifi-aanbieder). Die kan zien welke domeinen je opzoekt.
GrapheneOS ondersteunt Privé-DNS via DNS-over-TLS (DoT); meer over versleutelde DNS in de DNS-gids:
Instellingen → Netwerk en internet → Privé-DNS → Hostnaam van privé-DNS-provider
Betrouwbare opties:
dns.quad9.net— Quad9, slaat geen IP-adressen op, filtert malwareone.one.one.one— Cloudflare, snel, beleidsmatige privacygaranties
→ Kies Quad9. Vermijd de DNS van Google voor privacy. Gebruik je een VPN? Laat Privé-DNS uit: het gaat vóór de DNS van de VPN, en GrapheneOS raadt de combinatie af. Gebruik je base.dns.mullvad.net of een andere Mullvad-hostnaam? Mullvad heeft 2 november 2026 als einddatum van zijn publieke DNS gemeld; stap over op dns.quad9.net.
Per-app netwerktoegang
GrapheneOS voegt een Network permission toe per app — een schakelaar die alle netwerkverkeer blokkeert, zowel direct als indirect (ook via OS-componenten). Dit is binair: netwerk aan of uit per app.
Instellingen → Apps → [app] → Rechten → Network (geen Nederlandse vertaling, ook op een Nederlandse telefoon in het Engels)
Gebruik dit voor apps die geen internet nodig hebben. Een notitie-app, rekenmachine, of fotobewerker heeft geen reden om data te sturen.
→ Loop je apps door. Blokkeer internet voor alles wat het niet nodig heeft.
Bluetooth en NFC uitschakelen als je ze niet gebruikt
Bluetooth en NFC zijn aanvalsvectoren; daarom laat GrapheneOS ze uit tot je ze aanzet.
Zet ze weer uit via de snelinstelling als je ze niet gebruikt. Of gebruik:
Instellingen → Verbonden apparaten → Verbindingsvoorkeuren → NFC → NFC gebruiken (uit)
→ Uit als je ze niet nodig hebt. Aanzetten wanneer nodig.
4. Sensorrechten en toegang
Sensortoegang per app
GrapheneOS geeft je controle over welke sensoren een app mag gebruiken: camera, microfoon, locatie, versnellingsmeter, barometer.
Instellingen → Beveiliging en privacy → Privacyopties → Rechtenbeheer
Ga elke categorie door:
Locatie
- Gebruik “Toestaan bij gebruik van app” — nooit “Altijd toestaan” tenzij noodzakelijk
- Schakel “Exacte locatie gebruiken” uit voor apps die dat niet nodig hebben
- Locatie volledig intrekken voor apps zonder duidelijke reden
Camera en microfoon
- Verleen alleen als de app het actief nodig heeft
- GrapheneOS toont een indicator wanneer camera of microfoon actief zijn
Sensors GrapheneOS heeft een extra categorie “Sensors” (geen Nederlandse vertaling, ook op een Nederlandse telefoon in het Engels) die toegang tot bewegingssensoren, barometer en andere hardware beheert. Dit bestaat niet op standaard Android.
Instellingen → Beveiliging en privacy → Privacyopties → Rechtenbeheer → Sensors
Het recht Sensors staat standaard aan, zodat apps niet breken. Je kunt het standaard uit laten staan voor apps die je zelf installeert: Instellingen → Beveiliging en privacy → Meer beveiliging en privacy → Allow Sensors permission to apps by default (uit; geen Nederlandse vertaling).
→ Trek sensorrechten in bij alle apps die ze niet duidelijk nodig hebben.
Camera en microfoon toggle
Android heeft algemene schakelaars voor camera en microfoon:
Instellingen → Beveiliging en privacy → Privacyopties → Cameratoegang (Uit = geen enkele app kan de camera gebruiken) Instellingen → Beveiliging en privacy → Privacyopties → Microfoontoegang (Uit = geen audio-input)
Dit is anders dan per-app rechten: het is één blokkade voor alle apps tegelijk. Het is een schakelaar in het besturingssysteem, geen hardwareschakelaar.
→ Gebruik dit als je de camera of microfoon langere tijd niet nodig hebt.
5. Meldingen en vergrendelscherm
Meldingen op vergrendelscherm
Instellingen → Meldingen → Meldingen op vergrendelscherm → Gevoelige content tonen (uit)
Met deze schakelaar uit zie je gevoelige inhoud alleen als de telefoon ontgrendeld is. Staat hij aan, dan kunnen berichten, namen en inhoud zichtbaar zijn als je telefoon op tafel ligt.
Meldingen op het vergrendelscherm helemaal verbergen: zet op hetzelfde scherm Tonen op vergrendelscherm uit.
→ Zet Gevoelige content tonen uit; verberg meldingen op het vergrendelscherm helemaal als je verder wilt.
Meldingsgeschiedenis
Instellingen → Meldingen → Meldingsgeschiedenis → Meldingsgeschiedenis gebruiken (uit)
Dit staat uit, tenzij je het zelf hebt aangezet. Staat het aan, dan kan iemand met toegang tot je ontgrendelde telefoon de geschiedenis zien.
→ Laat het uit.
6. Exploit-mitigaties
Dit is waar GrapheneOS fundamenteel verschilt van andere Android-versies.
Memory tagging (MTE)
Op ondersteunde Pixels (Pixel 8 en nieuwer) biedt GrapheneOS Memory Tagging Extension — hardware-level bescherming tegen een klasse van aanvallen (buffer overflows, use-after-free). Dit kan apps crashen die slecht geschreven zijn.
GrapheneOS past MTE al standaard toe op de kernel en vooraf geïnstalleerde apps. Voor geïnstalleerde apps kun je MTE uitbreiden naar alle apps tegelijk, of per app beheren.
Instellingen → Beveiliging en privacy → Exploit protection → Memory tagging → Enable by default
→ Op Pixel 8+: dit is een logische extra stap voor privacy-bewuste gebruikers die kleine compatibiliteitsfrictie accepteren. Zet het aan voor alle apps en schakel het alleen per app uit als iets daadwerkelijk crasht.
Hardened malloc
GrapheneOS gebruikt een aangepaste geheugenallocator (hardened malloc) die een klasse van memory-exploits moeilijker maakt. Dit is standaard actief — je hoeft niets te doen.
Auto-reboot
Instellingen → Beveiliging en privacy → Exploit protection → Auto reboot
Na een instelbare periode (standaard 18 uur, in te stellen van 10 minuten tot 72 uur) herstart de telefoon automatisch als hij niet ontgrendeld is geweest. Dit zet de encryptie terug naar “Before First Unlock” (BFU) — de sterkste versleutelingstoestand.
Je gegevens staan dan in rust tot de volgende ontgrendeling, waardoor een forensisch hulpmiddel veel minder heeft om mee te werken (onze gevolgtrekking). De standaard van 18 uur is al een stevige instelling. Voor maximale bescherming kun je dit verder verlagen (bijv. 8-12 uur).
→ Laat aan op de standaard (18 uur). Verlaag naar 8-12 uur als je maximale bescherming wilt.
Gegevens uit het geheugen wissen
GrapheneOS zet geheugen op nul zodra het wordt vrijgegeven, zowel in de geheugenallocators van apps als in die van de kernel. Bijkomend voordeel: gevoelige gegevens (zoals sleutels die van je pincode zijn afgeleid) blijven na gebruik niet in het geheugen hangen.
Standaard actief, geen instelling nodig. Dit gaat over werkgeheugen, niet over opgeslagen bestanden: GrapheneOS heeft geen aparte “secure delete” voor bestanden. Verwijderde bestanden worden beschermd door de versleuteling van de opslag, en Auto reboot zet de sleutels weer in rust.
7. Apps en installatie
Onbekende bronnen per app beheren
Instellingen → Apps → Speciale app-toegang → Onbekende apps installeren
Dit recht geldt per app (zoals op elke recente Android-versie): alleen de apps die je aanwijst mogen APKs installeren (zoals F-Droid of Obtainium).
→ Laat dit alleen aan staan voor F-Droid of Obtainium, niet voor een willekeurige app. Heb je een van beide via je browser geïnstalleerd, zet het daarna voor de browser weer uit.
App sandboxing en profielen
Elke app draait in een eigen sandbox. Aanvullend kun je apps scheiden in profielen (zie de profielgids).
Gebruik een apart profiel voor:
- Apps die je niet vertrouwt maar wel nodig hebt
- Werkgerelateerde apps
- Apps met sandboxed Google Play
→ Zie de profielgids voor de volledige uitleg.
App-rechten na installatie controleren
Na het installeren van een app: ga naar de app-rechten en trek alles in wat de app niet nodig heeft.
Instellingen → Apps → [app] → Rechten
Vraag jezelf per recht: heeft deze app dit echt nodig om te functioneren?
8. Versleuteling
GrapheneOS versleutelt opslag standaard. Er is geen instelling om dit in te schakelen — het staat altijd aan.
Wat je wel kunt controleren:
Versleuteling status
Instellingen → Beveiliging en privacy → Meer beveiliging en privacy → Versleuteling en inloggegevens
Onder Versleuteling hoort “Versleuteld” te staan.
Before First Unlock (BFU) vs After First Unlock (AFU)
Dit is een belangrijk begrip:
- BFU: Telefoon net opgestart, nog niet ontgrendeld. Je gegevens staan in rust; de sleutels zitten nog niet in het geheugen.
- AFU: Telefoon ontgrendeld geweest. Sleutels in geheugen geladen. Meer aanvalsoppervlak.
Auto-reboot (zie boven) brengt je periodiek terug naar BFU.
9. Netwerk-isolatie en anonimiteit
Tor-integratie
GrapheneOS heeft geen eigen Tor-routing; de app Orbot regelt dat. Installeer Orbot vanuit F-Droid (Guardian Project repo) en wijs apps toe die via Tor moeten lopen.
Tor is trager maar anonimiseert je IP-adres. Gebruik het voor apps waarbij je anonimiteit belangrijk vindt.
→ Gebruik Orbot + Tor alleen voor concrete anonimiteitsdoelen. Ook op GrapheneOS is dit geen standaardstap, maar een apart pad met duidelijke extra frictie.
VPN
Kies een VPN niet speciaal “voor GrapheneOS”. De aanbiederkeuze is dezelfde als op andere apparaten: gebruik eerst de VPN vergelijking en lees eventueel wat een VPN wel en niet doet. Kort samengevat:
- VPN verbergt je verkeer voor je provider
- VPN verschuift vertrouwen naar de VPN-aanbieder
- Mullvad is de meest privacyvriendelijke keuze (no-log, alleen een willekeurig accountnummer, geen e-mailadres, betaalbaar met cash of Monero)
Goed om te weten: Androids always-on VPN en kill switch werken per profiel. Als de VPN-app niet draait, kan de telefoon internet voor dat profiel blokkeren.
Instellingen → Netwerk en internet → VPN → [jouw VPN] (tandwiel) → Always-on VPN + Verbindingen zonder VPN blokkeren
→ Kill switch inschakelen als je een VPN gebruikt. Maar gebruik geen VPN alsof het een verplichte GrapheneOS-instelling is.
10. Aanbevolen apps
Apps die goed passen bij een geharde GrapheneOS-setup:
Browser
Vanadium — de standaard browser van GrapheneOS. Hardened Chromium, geen telemetrie, sandboxed.
Tor Browser — via Guardian Project repo in F-Droid. Voor anoniem browsen.
Communicatie
Molly — geharde Signal-fork. Database-encryptie op het toestel, RAM-wissen bij vergrendeling. Sinds 19 oktober 2026 in de wacht voor nieuwe gebruikers: de nieuwste release (31 juli) loopt maanden achter op Signal, dus gebruik voorlopig de Signal-app.
Voor de meeste lezers blijft gewone Signal ook op GrapheneOS een prima keuze. Molly wordt pas logisch als je die extra lokale hardening ook echt wilt dragen.
Element — Matrix-client voor gedecentraliseerde chat.
Wachtwoorden
KeePassDX — lokale wachtwoordmanager. Geen cloud, geen sync tenzij je dat zelf inricht.
DNS en Tor
Orbot — Tor-proxy. Routeer specifieke apps via Tor-netwerk.
App store
F-Droid — open-source app store. Zie de F-Droid gids.
Obtainium — haal apps direct van hun releasepagina’s, zoals GitHub. Handige aanvulling op F-Droid voor apps die niet in een repo zitten.
F-Droid en Obtainium zijn geen basisvereiste voor GrapheneOS. Gebruik ze als ze je appkeuze echt verbeteren en je die extra bronnen ook wilt beheren.
11. Checklist — samenvattend
Kopieer dit als werklijst:
Toegang en vergrendeling
- Pincode 6+ cijfers (of wachtwoord)
- Auto-lock op Onmiddellijk
- USB-C port op Charging-only when locked, of helemaal uit (Off)
- Meldingen op vergrendelscherm uitgeschakeld
Netwerk
- Privé-DNS ingesteld (Quad9; uit als je een VPN gebruikt)
- Per-app netwerktoegang ingesteld
- Bluetooth en NFC uit als niet in gebruik
- VPN kill switch aan (als je VPN gebruikt)
Privacy
- Locatierechten doorgelopen per app
- Camera/microfoon-rechten minimaal
- Sensorrechten ingetrokken waar niet nodig
- Meldingsgeschiedenis uit
Beveiliging
- Auto-reboot aan (standaard 18u — verlaag naar 8-12u voor maximale bescherming)
- MTE ingeschakeld op Pixel 8+ (optioneel)
- Onbekende bronnen alleen voor F-Droid/Obtainium
Hoe ver moet je gaan?
Dat hangt af van je situatie. Een handige vuistregel:
Basisprivacy: Doe de USB, DNS, pincode en per-app netwerkinstellingen. Voor de meeste gebruikers dekt dat de grootste risico’s.
Balanced privacy-aware: Voeg per-app sensorrechten, auto-reboot en eventueel VPN met kill switch toe als je daar een concreet doel voor hebt.
Higher-risk: Voeg alleen dan Tor, striktere profielen, minder Google-compatibiliteit en zwaardere operationele routines toe.
Overkill wordt het wanneer:
- je anonimiteits- of Tor-routines toevoegt zonder concreet doel
- je F-Droid, Obtainium, VPN en profielen allemaal tegelijk uitrolt zonder ze te willen onderhouden
- je “maximale” hardening gebruikt terwijl je dagelijkse gebruik daardoor slordiger of instabieler wordt
Er is geen “goede” GrapheneOS-setup die voor iedereen hetzelfde is. De juiste setup is de sterkste versie die je ook echt correct blijft gebruiken.
Volgende stap
App-scheiding
- Profielen op GrapheneOS — werk, privé en gevoelige apps scheiden