F-Droid: de open-source app store uitgelegd

Google Play is de standaard app store op Android. Maar het is niet de enige optie — en voor privacy-bewuste gebruikers is het ook niet de beste.

F-Droid: de open-source app store uitgelegd

F-Droid: de open-source app store uitgelegd

Google Play is de standaard app store op Android. Maar het is niet de enige optie — en voor privacy-bewuste gebruikers is het ook niet de beste.

F-Droid is een alternatieve app store. De eigen repo accepteert alleen vrije en open-source software (FOSS): gesloten trackers en advertentiebibliotheken zijn niet toegestaan, en wat overblijft (advertenties, tracking, niet-vrije diensten) staat per app gemarkeerd als anti-functie.

Dit maakt F-Droid vooral interessant voor lezers die bewust meer controle willen over hun app-keuze. Het is niet automatisch de beste eerste stap voor iedereen met een Android-telefoon.

Voor wie dit past

F-Droid past vooral bij:

  • balanced privacy-aware Android-gebruikers die bewust open-source apps willen kiezen
  • GrapheneOS-gebruikers die buiten Google Play om willen werken
  • lezers die extra app-bronnen willen beheren en die af en toe compatibiliteitsgedoe accepteren

Voor low-friction normal users is F-Droid vaak geen eerste prioriteit. Begin daar liever met wachtwoorden, 2FA, app-rechten en betere standaardapps. F-Droid wordt pas logisch als je daarna ook je app-bronnen bewuster wilt beheren.

Wat je wint, en wat het kost

Wat je wint:

  • meer zicht op wat je installeert
  • toegang tot veel open-source apps zonder Google-account
  • minder afhankelijkheid van Google Play als app-kanaal

Wat het kost:

  • trager updates dan Play Store bij veel apps
  • meer handmatig beheer van repositories en app-bronnen
  • meer kans dat je apps tegenkomt die minder gepolijst zijn of niet alles ondersteunen

Wanneer het overkill wordt:

  • als je vooral een gewone Android-telefoon soepeler en veiliger wilt gebruiken
  • als je extra app-bronnen niet actief wilt onderhouden
  • als je bank-, werk- of overheidsapps zonder gedoe wilt blijven gebruiken

Wat is F-Droid precies?

F-Droid is een app store én een gemeenschapsproject, opgericht in 2010. Volgens het project wordt het gemaakt door vrijwilligers, met een bestuur voor toezicht en The Commons Conservancy als juridisch thuis. Je hebt geen account nodig, en F-Droid zegt niet bij te houden wat je installeert (over F-Droid).

Wat de eigen repo van F-Droid eist (inclusion policy):

  • Open source: de broncode is openbaar.
  • Geen gesloten trackers of advertentiebibliotheken. Dat is niet hetzelfde als “geen tracking”: een app kan je ook met open-source code volgen, en krijgt dan de anti-functie Tracking. In de app-index van F-Droid van begin november 2026 telden we er 73, plus 32 met Ads, op zo’n 4.950 apps. Kijk op de app-pagina naar de anti-functies voor je installeert; F-Droid 2.0 kan ze ook verbergen met een lijstfilter.
  • Door F-Droid gebouwd uit de broncode. Standaard signeert F-Droid de app ook, met een eigen sleutel die het per app beheert. De uitzondering: is een build reproduceerbaar, dan kan F-Droid de door de ontwikkelaar gesigneerde APK publiceren, nadat het heeft gecontroleerd dat die overeenkomt met de eigen build (security model).

Waar dit wel en niet tegen beschermt

  • Je vertrouwt nog steeds iemand. Openbare code betekent dat mensen het kunnen controleren, niet dat iemand het gedaan heeft. F-Droid beoordeelt apps bij opname, maar noemt zichzelf een klein gemeenschapsproject dat je op eigen risico gebruikt, en zegt dat je moet letten op de rechten die apps vragen (FAQ).
  • Je vertrouwt de sleutels van F-Droid. Bij apps die het zelf signeert, houdt F-Droid de sleutel; volgens F-Droid gebeurt het signeren op een offline machine, en het publiceert broncodepakketten en buildlogs zodat builds achteraf te controleren zijn.
  • Slechte broncode komt erdoor als niemand het ziet. Bouwen uit de broncode beschermt tegen een aangepaste binary, niet tegen een schadelijke wijziging in de code zelf.
  • Beveiligingsfixes kunnen later bij je zijn dan via het eigen kanaal van de ontwikkelaar, omdat F-Droid elke release eerst moet bouwen.
  • Andere repo’s zijn een aparte keuze. Dit alles gaat over de eigen repo van F-Droid. Elke repo die je toevoegt heeft een eigen sleutel en eigen regels; de F-Droid-app is alleen de client.

Wat er veranderde in F-Droid 2.0 (september 2026)

Op 24 september 2026 begon F-Droid met de uitrol van versie 2.0: een volledig nieuw ontwerp met herschreven kernonderdelen, en volgens F-Droid de grootste update in tien jaar. Je bestaande voorkeuren blijven gelden, en “Use Tor” verhuist naar de proxy-instellingen.

Welke versie je hebt, hangt af van hoe je aan F-Droid kwam (stand 10 november 2026; update van F-Droid van 16 oktober en de app-vermelding):

  • Een nieuwe download via f-droid.org is 2.0 (2.0.2).
  • F-Droid Basic (de lichtere variant) biedt 2.0 al een tijd aan iedereen aan; volgens F-Droid heeft iedereen op Basic hem al.
  • Een bestaande installatie van de volledige F-Droid-app blijft op 1.23.2 tot 2.0 voor iedereen uitkomt, tenzij je bèta-updates hebt aangezet. Wil je nu al over? Open in F-Droid de app-pagina van F-Droid zelf, klap Versies open en installeer de nieuwste 2.0-versie (2.0.3).

Deze gids beschrijft 2.0; waar 1.x anders is, staat dat erbij.

Wat je merkt:

  • Drie tabbladen: Ontdek (bladeren en categorieën), Zoeken en Mijn apps (geïnstalleerde apps, beschikbare updates, problemen). Op Ontdek staan bovenin pictogrammen voor Gegevensbanken (de repositories) en Instellingen; het ⋮-menu bevat Alle apps, Dichtbij (Nearby: apps delen zonder internet; alleen in de volledige F-Droid, Android 8 of nieuwer) en Over.
  • Automatische updates staan standaard aan. F-Droid downloadt en installeert app-updates nu zelf, dagelijks, via wifi, als je telefoon niet in gebruik is (instelling: Alleen via Wifi). Je kunt dit wijzigen naar Altijd (ook mobiele data), Alleen als de app wordt geopend of Nooit.
  • Betere zoekfunctie: zoekt ook in beschrijvingen en categorieën, en je kunt filteren op categorie, repository en anti-functies.
  • Android 7 of nieuwer vereist. Android 6 wordt niet meer ondersteund.

Wat er (tijdelijk) niet meer in zit — vooral relevant bij een hoger risicoprofiel:

  • Paniekwissen: de optie om apps automatisch te verwijderen en te wissen bij een paniektrigger is nog niet terug. F-Droid zegt dit vooraf (het werkt samen met paniek-apps zoals Ripple): vertrouw je erop, dan kun je de update uitstellen.
  • F-Droid Privileged Extension (op sommige custom ROMs gebruikt voor stille installaties) wordt door 2.0 voorlopig niet ondersteund.
  • Eenvoudigere vermomming: F-Droid verbergen verandert nu alleen het icoon en de naam (geen nep-rekenmachine meer), en de app blijft zichtbaar in de app-instellingen van Android en bij forensisch onderzoek.
  • Automatische Tor-detectie is verwijderd; F-Droid raadt nu aan je verkeer op systeemniveau via Tor te sturen met een Tor-VPN-app.

Waarom bestaat F-Droid?

Omdat Google Play een gesloten systeem is. Van de meeste apps daar kun je de code niet zien, en je vertrouwt Google en de ontwikkelaar dat de app doet wat die belooft.

F-Droid kiest de omgekeerde route: openbare broncode, apps die daaruit gebouwd zijn, en broncodepakketten en buildlogs die erbij gepubliceerd worden. Dat haalt het vertrouwen niet weg, maar maakt het wel controleerbaar. Wat Googles regels voor ontwikkelaarsverificatie voor F-Droid betekenen, staat verderop.


F-Droid installeren

F-Droid is niet beschikbaar in de Google Play Store. Je installeert het als een APK-bestand. Heb je F-Droid al? Dan kun je dit overslaan; het versielijstje hierboven vertelt welke je hebt.

Stap 1: Download F-Droid

Ga naar f-droid.org en download de APK. Controleer dat je op de officiële site bent (het adres klopt, het certificaat is geldig). F-Droid noemt deze eerste download zelf een aanvalsroute die het zo goed mogelijk afschermt.

Stap 2: Verifieer voor je installeert (optioneel maar aanbevolen)

f-droid.org geeft geen hash om te vergelijken, maar een PGP-handtekening bij de APK. Download F-Droid.apk en F-Droid.apk.asc van f-droid.org in één map op een computer. Op Windows en Linux gebruik je Kleopatra (Windows: onderdeel van Gpg4win; Linux: het pakket kleopatra):

  1. In de instellingen van Kleopatra (menu Instellingen), pagina Mapdiensten (Directory Services): vink OpenPGP-sleutelserver gebruiken aan en vul bij OpenPGP sleutelserver: hkps://keyserver.ubuntu.com in, de sleutelserver uit F-Droids verificatie-instructies. Kleopatra onthoudt er maar één; zet de jouwe daarna terug als je er een had.
  2. Bestand → Op server opzoeken…, zoek op 37D2C98789D8311948394E3E41E7044E1DBA2E89, controleer dat de kolom Vingerafdruk 37D2 C987 89D8 3119 4839 4E3E 41E7 044E 1DBA 2E89 toont, selecteer het resultaat en klik op Importeren.
  3. Bestand → Ontcijferen/verifiëren… en kies F-Droid.apk.asc; Kleopatra neemt F-Droid.apk ernaast erbij. Je zoekt een ondertekening met “F-Droid admin@f-droid.org (41E7 044E 1DBA 2E89)”. De melding dat de sleutel “niet door u of een vertrouwd persoon gecertificeerd” is, is normaal.

Op macOS kan de gratis GPG Services van GPG Suite volgens de maker ook bestanden verifiëren, maar voor de huidige macOS is er alleen een bèta die wij niet konden controleren. Daarom hier F-Droids eigen commando’s voor Terminal (GPG Suite bevat GnuPG):

gpg --keyserver keyserver.ubuntu.com --recv-key 37D2C98789D8311948394E3E41E7044E1DBA2E89
gpg --verify F-Droid.apk.asc F-Droid.apk

Je zoekt “Good signature from F-Droid admin@f-droid.org” met de primaire vingerafdruk hierboven; de waarschuwing “not certified with a trusted signature” is normaal.

Zet daarna datzelfde bestand op je telefoon. (Wij controleerden dit bestand op 6 november 2026: geldige handtekening, ondertekend op 12 oktober.)

Stap 3: Sta de installatie toe

Android laat een app alleen andere apps installeren als jij dat toestaat (installeren buiten de Play Store om, “sideloading”). Het eenvoudigst: open de gedownloade APK, en Android biedt aan je naar de instelling te brengen voor de app waarmee je hem opende (je browser of bestandsbeheer). Vooraf instellen kan ook: Instellingen → Apps → Speciale app-toegang → Onbekende apps installeren → kies die app → Toestaan van deze bron. Staat Googles Geavanceerde beveiliging (Advanced Protection, Android 16+) aan, dan blokkeert Android installaties uit onbekende bronnen en updates van apps die zo zijn geïnstalleerd: F-Droid en de apps daaruit kun je dan niet installeren of bijwerken.

Op GrapheneOS werkt dit hetzelfde: het recht geldt per app en staat uit tot je het geeft.

Stap 4: Installeer de APK

Open het bestand en installeer het. Android vraagt om bevestiging. De eerste keer dat F-Droid een app installeert, geef je het hetzelfde recht. Je browser kun je het daarna weer afnemen.


Repositories: de kern van F-Droid

F-Droid werkt met repositories (repo’s) — bronnen van apps. Standaard bevat F-Droid zijn eigen repo op f-droid.org. Je kunt extra repo’s toevoegen voor meer apps, maar elke repo is een bron die je zelf besluit te vertrouwen. Haal het adres en de fingerprint alleen van de eigen site van het project. Een app uit de ene bron kan een exemplaar dat door een andere is gesigneerd niet updaten: Android weigert de afwijkende handtekening, en je moet eerst verwijderen.

De eigen repo van F-Droid

De standaard repo, met de eisen die hierboven staan. Minder apps dan Google Play, en één set gepubliceerde regels.

F-Droid Archive

Oudere versies van apps uit de repo van F-Droid. Nuttig als een recente update een app kapot heeft gemaakt. Sinds F-Droid 2.0 voeg je het archief niet meer als losse repo toe: tik in de repositorylijst op de F-Droid-repo en zet daar het archief aan.

IzzyOnDroid

Een populaire onafhankelijke repo met zo’n 1.400 apps (november 2026), waarvan veel niet in de repo van F-Droid staan. Welk extra vertrouwen dat vraagt, lees je in onze IzzyOnDroid review.

Toevoegen: het makkelijkst is de website van de repo op je telefoon openen en op het repo-adres tikken dat daar staat (die link bevat de fingerprint), of de QR-code scannen — F-Droid opent dan met het adres al ingevuld. Handmatig kan ook: tik op het tabblad Ontdek bovenin op het pictogram Gegevensbanken (zo heten repositories in de Nederlandse app), dan op + (Nieuwe gegevensbank) → Voeg gegevensbank URL handmatig in, en voer het adres met de fingerprint in, zoals IzzyOnDroid het publiceert. Tik op Toevoegen, controleer het voorbeeld en tik op Voeg gegevensbank toe. (In F-Droid 1.x: Instellingen → Opslagplaatsen → +.)

https://apt.izzysoft.de/fdroid/repo?fingerprint=3BF0D6ABFEAE2F401707B6D966BE743BF0EEE49C2561B9BA39073711F628937A

Dezelfde methode werkt voor de repo’s hieronder.

Guardian Project

De repo van het Guardian Project, met privacy- en beveiligingstools. Volgens het Tor Project biedt het Guardian Project hier Tor Browser voor Android aan voor F-Droid-gebruikers.

Toevoegen (adres en fingerprint van guardianproject.info/fdroid):

https://guardianproject.info/fdroid/repo?fingerprint=B7C2EEFD8DAC7806AF67DFCD92EB18126BC08312A7F2D6F3862E46013C7A6135

Molly (Signal-fork)

Gebruik je Molly al als Signal-alternatief, dan heeft Molly een eigen repo. Molly staat sinds 19 oktober 2026 in de wacht voor nieuwe gebruikers (zie verderop).

Toevoegen (van molly.im/fdroid; de tweede, Molly-FOSS-repo die daar staat geeft sinds de samenvoeging in december 2025 dezelfde app):

https://molly.im/fdroid/repo?fingerprint=3B7E93B1FE32C6E35A93D6DDFC5AFBEB1239A7C6EA6AF20FF33ED53CDC38B04A


Aanbevolen apps via F-Droid

Onze keuzes. Beschikbaarheid en anti-functies gelezen in de index van F-Droid en op de site van elk project op 10 november 2026.

Communicatie

Molly — een geharde fork van Signal, uit een eigen repo. Sinds 19 oktober 2026 in de wacht voor nieuwe gebruikers: de nieuwste release (31 juli) loopt maanden achter op Signal; zie de review.

Element — open-source Matrix-client. De repo van F-Droid heeft hem als Element Classic, door F-Droid omschreven als de vorige generatie van Element, met de anti-functie Non-Free Network Services.

Browser

Tor Browser — browsen via het Tor-netwerk, uit de Guardian Project-repo. Alleen logisch als anonimiteit van je verkeer echt een doel is.

IronFox — een browser op basis van Firefox. Niet in de eigen repo van F-Droid of in IzzyOnDroid: IronFox heeft een eigen F-Droid-repository (https://fdroid.ironfoxoss.org/fdroid/repo?fingerprint=C5E291B5A571F9C8CD9A9799C2C94E02EC9703948893F2CA756D67B94204F904, van ironfoxoss.org). IronFox raadt zelf installatie via Accrescent aan, en F-Droid Basic als je F-Droid gebruikt.

Wachtwoorden

Bitwarden — grotendeels open-source wachtwoordmanager. Niet in de eigen repo van F-Droid: Bitwarden heeft een eigen F-Droid-repository (https://mobileapp.bitwarden.com/fdroid/repo?fingerprint=BC54EA6FD1CD5175BCCCC47C561C5726E1C3ED7E686B6DB4B18BAC843A3EFE6C, van bitwarden.com/download). Je hebt er F-Droid niet voor nodig: hij staat ook in Google Play.

KeePassDX — lokale, open-source wachtwoordkluis in KeePass-formaat.

Kaarten en navigatie

Organic Maps — offline kaarten op basis van OpenStreetMap. Geen account; volgens Organic Maps geen tracking.

OsmAnd — uitgebreidere kaartapp, online en offline, maar complexer in gebruik. De repo van F-Droid geeft hem onder meer de anti-functie Tracking: lees eerst wat er op de app-pagina staat.

Bestandsbeheer

Material Files — open-source bestandsbeheerder.

Muziek en media

VLC — open-source mediaspeler.

Transistor — simpele radio-app voor internetradio.

Authenticatie en beveiliging

Aegis Authenticator — open-source TOTP-authenticator. Versleutelde lokale backup, geen cloud, geen Google-afhankelijkheden. Onze keuze voor 2FA op Android. Review →

NetGuard — firewall zonder root. Blokkeert internetverkeer per app.

Nieuws en RSS

Feeder — open-source RSS-reader.


Wat zijn de nadelen?

Eerlijk zijn:

  • Minder apps — populaire commerciële apps (Instagram, TikTok, banking) zijn niet beschikbaar. Die zijn niet open-source.
  • Updates komen later — F-Droid bouwt apps zelf, wat tijd kost, dus nieuwe versies staan vaak later in F-Droid dan in de Play Store, beveiligingsfixes ook. Installeren is sinds F-Droid 2.0 geen handwerk meer: updates gaan standaard automatisch.
  • Geen apps die Google Play Services nodig hebben — de repo van F-Droid accepteert geen apps die Play Services of Firebase vereisen. Zulke apps hebben Google Play nodig (op GrapheneOS: sandboxed Google Play).
  • Minder gepolijst — veel apps zijn minder verfijnd dan hun commerciële tegenhangers in de Play Store.

Dit zijn reële afwegingen. Voor dagelijks gebruik op een privacygerichte Android-setup kan F-Droid prima werken. Voor bank- of overheidsapps heb je waarschijnlijk Google Play of sandboxed Google Play nodig.


F-Droid en de toekomst van open Android

F-Droid werkt vandaag zoals altijd. Googles ontwikkelaarsverificatie ging op 30 september 2026 in, maar alleen voor installaties uit Google Play en de app stores van zes telefoonmerken (Samsung, Xiaomi, OPPO, vivo, HONOR, Transsion), en alleen in Brazilië, Indonesië, Singapore en Thailand. Volgens Google vallen andere stores en rechtstreeks sideloaden er nog niet onder.

In 2027 verandert dat op gecertificeerd Android. Google wil het dan wereldwijd uitbreiden naar alle apps op gecertificeerde toestellen; een precieze datum geeft het niet. Apps moeten dan komen van een ontwikkelaar die bij Google geregistreerd is. F-Droid zegt dat het zijn ontwikkelaars niet kan verplichten zich te registreren en hun app-ID’s niet kan “overnemen”. Ontwikkelaars kunnen het zelf doen, ook voor een door F-Droid gesigneerde build (gids van Google). Voor apps waarvan de ontwikkelaar dat niet doet, heb je adb of Googles “advanced flow” nodig. Op Android zonder Google-certificering, zoals GrapheneOS, geldt de controle niet: Google handhaaft hem op gecertificeerde toestellen.

De advanced flow, volgens Googles tijdlijn voor augustus 2026, is een eenmalige instelling (Googles beschrijving): ontwikkelaarsmodus aan, bevestigen dat niemand je instrueert, herstarten, 24 uur wachten, bevestigen met biometrie of pincode, en dan niet-geverifieerde apps toestaan voor 7 dagen of onbeperkt. Je ziet nog steeds een waarschuwing als je zo’n app installeert. Zet je de flow uit, dan mislukken updates van die apps. We hebben dit niet op een toestel doorlopen. Volgens Google komen deze controles via Google Play-services binnen; de campagne Keep Android Open stelt dat Google de flow daardoor zonder OS-update kan wijzigen of schrappen.

In juli 2026 zei F-Droid nog niet te weten wat er gebeurt met apps die al via F-Droid geïnstalleerd zijn.

Wat kun je doen:

  1. Volg eerst of dit jouw situatie echt raakt — vooral relevant als je bewust sideloadt of alternatieve appstores gebruikt
  2. Installeer F-Droid alleen als je daar ook apps uit wilt beheren — niet als symbolische stap
  3. Gebruik GrapheneOS alleen als dat ook verder bij je profiel past — niet alleen voor dit ene punt
  4. Steun de campagne — keepandroidopen.org heeft een open brief tegen het plan; F-Droid linkt ernaar vanaf zijn eigen site
  5. Volg Bits of Freedom — bitsoffreedom.nl is de Nederlandse digitale burgerrechtenorganisatie

Samenvatting

Google Play F-Droid
Apps Veel meer Zo’n 4.950 in de repo van F-Droid (november 2026) + extra via andere repo’s
Broncode Meestal gesloten Open in de repo van F-Droid; andere repo’s hebben eigen regels
Tracking Aanwezig in veel apps Gesloten trackers niet toegestaan; andere tracking per app gemarkeerd
Updates Snel Later, maar sinds 2.0 automatisch geïnstalleerd
Kosten Gratis / betaald Gratis
Google-account Vereist Niet nodig
Toekomst op standaard Android Sterkste standaardroute Beleidsgevoeliger dan Play-distributie (wereldwijde uitrol van Googles verificatieregel gepland voor 2027)

F-Droid is nuttig voor lezers die bewust open-source apps en extra app-bronnen willen beheren. Voor veel anderen is het een verdiepingsstap, geen basisvereiste.


Volgende stap

Android zonder GrapheneOS

GrapheneOS