Je AVG-rechten gebruiken: inzage, verwijdering en bezwaar in de praktijk

Onder de AVG kun je elke organisatie vragen welke persoonsgegevens ze over je heeft, onjuiste gegevens laten verbeteren, gegevens laten verwijderen en het gebruik van je gegevens voor reclame laten stoppen. Het is gratis, en de organisatie moet binnen een maand antwoorden. Deze gids laat zien hoe je dat in de praktijk doet.

Je AVG-rechten gebruiken: inzage, verwijdering en bezwaar in de praktijk

Je AVG-rechten gebruiken: inzage, verwijdering en bezwaar in de praktijk

Onder de AVG kun je elke organisatie vragen welke persoonsgegevens ze over je heeft, onjuiste gegevens laten verbeteren, gegevens laten verwijderen en het gebruik van je gegevens voor reclame laten stoppen. Het is gratis, en de organisatie moet binnen een maand antwoorden. Deze gids laat zien hoe je dat in de praktijk doet.


Voor wie is deze gids?

Deze gids is voor mensen die:

  • willen weten wat een bedrijf, app of overheidsinstantie over hen heeft opgeslagen
  • steeds reclame blijven krijgen van een bedrijf en willen dat dat stopt
  • getroffen zijn door een datalek en willen weten wat er is uitgelekt
  • een oud account inclusief gegevens echt verwijderd willen hebben

Wat deze gids niet oplost: dit is geen juridisch advies. Bij een echt geschil, zoals een weigering met grote gevolgen voor jou, of bij zaken rond politie of justitie, schakel je beter hulp in (bijvoorbeeld via Het Juridisch Loket). Voor politie- en justitiegegevens gelden aparte regels; de Autoriteit Persoonsgegevens heeft daar eigen voorbeeldbrieven voor.


Wat het oplevert en wat het kost

Wat je wint:

  • inzicht: wat een organisatie over je heeft, waar het vandaan komt en wat ermee gebeurt
  • controle: onjuiste gegevens verbeterd, overbodige gegevens verwijderd, reclame gestopt
  • een stok achter de deur: een schriftelijk verzoek met een wettelijke termijn krijgt een antwoord waar een klantenservicechat dat vaak niet krijgt

Wat het kost:

  • wat tijd om het verzoek te schrijven (met een voorbeeldbrief gaat dat snel)
  • soms moet je laten zien wie je bent
  • geduld: tot een maand, soms drie

De rechten die je echt gaat gebruiken

  • Inzage: je hebt recht op al je persoonsgegevens, waar ze vandaan komen en wat ermee gebeurt. Je hoeft niet te zeggen waarom je ze wilt zien.
  • Rectificatie: onjuiste of onvolledige gegevens moeten worden verbeterd of aangevuld.
  • Verwijdering (“recht op vergetelheid”): je kunt vragen om gegevens te verwijderen, bijvoorbeeld als ze niet meer nodig zijn of onrechtmatig worden gebruikt. Dit recht is niet absoluut: een organisatie moet soms gegevens bewaren, zoals facturen voor de Belastingdienst.
  • Bezwaar tegen direct marketing: dit recht is wel absoluut. Heb je bezwaar gemaakt, dan mag de organisatie je geen reclame meer sturen, en mag ze niet vragen waarom.
  • Dataportabiliteit: gegevens die je zelf hebt aangeleverd krijgen in een bruikbaar formaat, om ze mee te nemen naar een andere dienst. Dit geldt als de organisatie de gegevens gebruikt op basis van je toestemming of een overeenkomst.

Tip voor de grote platforms: Google, Meta en anderen hebben zelf downloadtools (zoals Google Takeout, of de exportfunctie voor je gegevens in je account-instellingen bij Facebook en Instagram). Voor een kopie van je eigen gegevens gaat dat sneller dan een brief.


Zo dien je een verzoek in

  1. Zoek het juiste adres. Kijk in de privacyverklaring van de organisatie naar een privacy-e-mailadres of de functionaris gegevensbescherming (FG). Sommige organisaties hebben een eigen formulier voor verzoeken: kijk op hun website.
  2. Gebruik een voorbeeldbrief. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft gratis voorbeeldbrieven voor inzage, verwijdering, rectificatie, bezwaar tegen direct marketing en meer: autoriteitpersoonsgegevens.nl/voorbeeldbrieven.
  3. Stuur het schriftelijk, per e-mail of brief. Zo heb je bewijs van wat je hebt gevraagd en wanneer, en dat heb je nodig als je verder moet. Bewaar een kopie.
  4. Reken op een identiteitscheck. De organisatie moet controleren dat jij het echt bent, zodat je gegevens niet bij iemand anders terechtkomen. Heb je een account bij ze, dan is inloggen of een bevestigingscode meestal genoeg. Stuur niet uit jezelf een kopie van je identiteitsbewijs mee. Is dat echt nodig, gebruik dan de KopieID-app van de Rijksoverheid: daarmee streep je gegevens zoals je BSN en pasfoto door en zet je er een watermerk op met voor wie en waarvoor de kopie is, plus de datum.
  5. Noteer de datum. De termijn begint te lopen zodra de organisatie je verzoek ontvangt.

Termijnen en kosten

Wat de wet vraagt
Reactietermijn Binnen 1 maand, per brief of e-mail
Ingewikkelde of meerdere verzoeken 2 maanden extra mag, maar ze moeten je binnen de eerste maand laten weten waarom
Weigering Ze moeten je binnen 1 maand vertellen waarom, en dat je een klacht kunt indienen bij de AP of naar de rechter kunt
Kosten Gratis. Alleen bij duidelijk ongegronde of buitensporige verzoeken (bijvoorbeeld veel herhaalde) mogen ze een redelijke vergoeding vragen of weigeren, en dat moeten ze onderbouwen. Extra kopieën van je gegevens mogen een redelijke vergoeding kosten

Als ze niet reageren of weigeren

  1. Klaag eerst bij de organisatie zelf, het liefst bij de functionaris gegevensbescherming (of privacy officer), als de organisatie die heeft. De contactgegevens staan in de privacyverklaring. Bewaar bewijs: de AP vraagt daarom voordat ze een klacht behandelt.
  2. Nog steeds niets, of een weigering waar je het niet mee eens bent? Wat je dan doet, hangt af van met wie je te maken hebt:
    • Een bedrijf: je kunt een verzoekschriftprocedure starten bij de rechtbank (een advocaat is niet nodig), of een klacht indienen bij de AP. Voor de rechtbank geldt een termijn van 6 weken nadat je het antwoord hebt ontvangen; heeft het bedrijf nooit op tijd geantwoord, dan is er geen termijn.
    • Een overheidsinstantie: je kunt een klacht indienen bij de AP. Beslist de instantie niet op tijd, dan kun je haar ook in gebreke stellen; is er twee weken daarna nog steeds geen besluit, dan kun je in beroep gaan bij de bestuursrechter. Weigert de instantie, dan kun je bezwaar maken bij de instantie zelf, binnen 6 weken.

Bij de meeste alledaagse verzoeken komt het zover niet: een duidelijk schriftelijk verzoek met de wettelijke grondslag erin werkt meestal.


Wanneer is dit overdreven?

Je hoeft niet naar elk bedrijf waar je ooit mee te maken had een verzoek te sturen. Gebruik je rechten waar het de moeite waard is: een organisatie die je blijft bestoken met reclame, een organisatie met een datalek, een organisatie waarvan je vermoedt dat ze onjuiste of te veel gegevens heeft, of een oud account dat je kwijt wilt.

Een goed eindpunt: maak bezwaar tegen direct marketing waar het je stoort, en stuur een inzageverzoek als je echt wilt weten wat een organisatie over je heeft. Bewaar je brieven en data in één map.


Volgende stap

Verder

Voor organisaties