Tails OS review — het amnesische besturingssysteem

Tails is een besturingssysteem dat je vanaf een usb-stick draait, dat je internetverkeer via Tor stuurt en geen sporen op de computer achterlaat: alles verdwijnt als je afsluit, behalve wat je bewust op de stick bewaart.

Tails OS review — het amnesische besturingssysteem

Tails OS review

Tails is een besturingssysteem dat je vanaf een usb-stick draait, dat je internetverkeer via Tor stuurt en geen sporen op de computer achterlaat: alles verdwijnt als je afsluit, behalve wat je bewust op de stick bewaart.

Voor wie is dit? Voor journalisten, klokkenluiders en activisten die op een specifieke computer geen sporen mogen achterlaten. Voor dagelijks gebruik is dit geen geschikte optie — Tails is een gereedschap voor specifieke situaties, niet een dagelijks besturingssysteem.

Het laat geen browsergeschiedenis, bestanden of sessie-informatie achter op de computer waarop je het gebruikt. Het maakt je niet onzichtbaar: deze review behandelt ook wat Tails niet verbergt.


Wat Tails doet

Amnestisch: Tails slaat standaard niets op. Elke keer dat je opstart begin je met een schone lei. Bestanden, instellingen en browsergeschiedenis verdwijnen bij afsluiten. Optioneel kun je een “Persistent Storage” instellen voor specifieke bestanden — maar dat is een bewuste keuze, geen standaard.

Tor voor al het verkeer: Elke internetverbinding vanuit Tails gaat via het Tor-netwerk, ook van software die je zelf installeert; Tails is gebouwd met een firewall die al het andere van het internet afhoudt. Websites en diensten die je bezoekt zien een Tor-exitadres, niet het jouwe. De bewuste uitzondering is de Unsafe Browser, die je volgens Tails alleen moet gebruiken om in te loggen op een inlogpagina van een wifi-netwerk (hotel, café) of voor vertrouwde pagina’s op het lokale netwerk: die gebruikt geen Tor, dus sites zien je echte IP-adres. Sluit hem zodra je bent ingelogd.

Draait op de meeste 64-bit pc’s: Je hoeft niets op de computer te installeren. Start op van de USB-stick en Tails draait vanuit het geheugen, los van het systeem dat daar is geïnstalleerd. Volgens Tails werkt het op de meeste pc’s van minder dan 10 jaar oud, maar Nvidia- en AMD Radeon-videokaarten werken vaak niet. Tails heeft een 64-bit x86-processor nodig: Macs met Apple-chip (M1, M2 en later), telefoons, Raspberry Pi en andere ARM-apparaten worden niet ondersteund, en Tails kent geen Mac die zowel goed werkt in Tails als de nieuwste macOS draait.


Specificaties

Eigenschap Waarde
Basis Debian 13 (Trixie) sinds Tails 7.0 (september 2025), GNOME-bureaublad
Routing Tor voor al het internetverkeer (behalve de Unsafe Browser en het lokale netwerk)
Opslag Niets op de harde schijf van de computer; alles in RAM
Persistent Storage Optioneel: versleuteld op de USB-stick, niet verborgen
Ingebouwde tools Tor Browser, Thunderbird, Secrets, OnionShare, Metadata Cleaner, LibreOffice
Hardware vereiste 64-bit x86 (geen Apple-chip, geen ARM), 3 GB RAM voor soepel werken
USB-grootte Minimaal 8 GB
Prijs Gratis

Ingebouwde tools

Tails bevat een selectie van pre-geconfigureerde privacytools:

  • Tor Browser: Vooraf ingesteld; het veiligheidsniveau bepaalt hoeveel JavaScript draait (Safest zet het helemaal uit)
  • Thunderbird met ingebouwde OpenPGP: E-mail met versleuteling
  • Secrets wachtwoordmanager: wachtwoordbeheer in Tails zelf, met optionele persistentie
  • OnionShare: Bestanden, websites en chatrooms delen via Tor
  • Metadata Cleaner (mat2): Metadata verwijderen van bestanden (documenten, afbeeldingen)
  • Electrum Bitcoin Wallet: Bitcoin wallet zonder installatie

Het bureaublad van Tails 7.1 met Tor Browser geopend op de startpagina, met de tekst "You are running Tails 7.1"

Tails 7.1 (oktober 2025) met Tor Browser geopend, de standaardmanier om te browsen in Tails (Engelstalige interface). Schermafbeelding: Sora Célestinia, Wikimedia Commons (GPL).


Wie maakt Tails (stand november 2026)

Tails wordt gemaakt door het Tor Project, de non-profit die ook Tor en Tor Browser ontwikkelt. De twee hebben in september 2024 hun organisaties samengevoegd: Tails was boven zijn eigen structuur uitgegroeid en vroeg het Tor Project om het op te nemen (blog van het Tor Project, 26 september 2024). De medewerkerspagina van het Tor Project noemt nu een Tails-team en Tails-ontwikkelaars. Het werk wordt betaald uit donaties van mensen en organisaties; Tails noemt onder meer Mozilla, DuckDuckGo, het Open Technology Fund en Craig Newmark Philanthropies (tails.net).

Er komen vaak nieuwe versies uit: van augustus tot oktober 2026 ongeveer elke twee weken, de laatste was Tails 7.17 op 11 november 2026, met Tor Browser 16.0.1. De versie daarvoor, 7.15.1 op 23 oktober, was een noodrelease die de certificaten van eMudhra blokkeert, een certificaatautoriteit waarvan tussencertificaten waren gecompromitteerd, in Tor Browser (15.0.26) en de rest van het systeem; Tails wist niet van misbruik (Tails 7.15.1).


Persistent Storage — wanneer wel, wanneer niet

Standaard verdwijnt alles. Als je bepaalde bestanden wil bewaren (PGP-sleutels, documenten, bladwijzers van Tor Browser), kun je Persistent Storage activeren. Dit is een versleutelde partitie op de USB-stick zelf. Alleen wat Tails opsomt kun je bewaren: de voorkeuren van Tor Browser horen daar bijvoorbeeld niet bij.

Gebruik Persistent Storage voor:

  • PGP-sleutels
  • Documenten die je bij elke sessie nodig hebt
  • Thunderbird e-mailaccountconfiguratie

Gebruik Persistent Storage NIET voor:

  • Bestanden die je na een sessie wil verwijderen — die horen in de niet-persistente omgeving
  • Alles wat je zou schaden als iemand de stick en de wachtwoordzin in handen krijgt

Wat het niet doet: Persistent Storage is niet verborgen. Wie de stick in handen heeft, kan zien dat het bestaat, en Tails waarschuwt dat je gedwongen of misleid kunt worden om de wachtwoordzin af te geven. Verwijderen is op een USB-stick niet betrouwbaar: Tails heeft daarom in versie 6.0 zijn wistools geschrapt, en zegt dat het verwijderen van de Persistent Storage een sterke aanvaller misschien niet tegenhoudt om bestanden terug te halen, zeker bij een zwakke wachtwoordzin. De inhoud kan ook je activiteiten aan elkaar koppelen; als dat je zorgen baart, raadt Tails een aparte stick per activiteit aan. En in noodgevallen kun je afsluiten door de stick uit te trekken, maar dat kan de Persistent Storage beschadigen.


Voor wie is Tails?

Journalisten en bronnen: Tails noemt journalisten en hun bronnen onder zijn gebruikers. SecureDrop, het indieningssysteem van nieuwsorganisaties, draait zijn journalistenwerkstations op Tails.

Klokkenluiders: SecureDrop zegt bronnen Tor Browser of Tails te gebruiken en waarschuwt tegen de hardware of het netwerk van je werkgever, en tegen je internetverbinding thuis. Dus: Tails op een computer en een netwerk die niet aan jou zijn gekoppeld.

Activisten in risicogebieden: Toegang tot gecensureerde informatie via Tor zonder sporen op een gedeelde computer. Waar verbinden met Tor geblokkeerd of gevaarlijk is, verwijst Tails naar Tor-bridges.

Werken op de computer van een ander: Tails draait los van het geïnstalleerde systeem, dus een virus op die computer bereikt het niet. Tegen gewijzigde hardware of firmware helpt het echter niet, en volgens Tails komen hardwarewijzigingen vaker voor op openbare computers, zoals in internetcafés en bibliotheken. Zie hieronder.


Wat Tails NIET beschermt tegen

Fysieke observatie: Als iemand over je schouder meekijkt, of een camera, helpt Tails niet.

Hardware- en firmware-aanvallen: Volgens Tails kan het veilig draaien op een computer met een virus, maar geen enkel besturingssysteem beschermt tegen gewijzigde hardware (zoals een hardware keylogger) of een gecompromitteerde BIOS of firmware. Volgens Tails zijn firmware-aanvallen aangetoond, maar kent het geen echt gebruik tegen Tails-gebruikers. Gebruik bij voorkeur hardware die je vertrouwt; weet je het niet zeker, dan raadt Tails het schermtoetsenbord of het plakken van opgeslagen wachtwoorden aan, omdat een keylogger vastlegt wat je typt.

Een besmette computer bij het installeren: Je Tails kan aangetast raken als je het installeert vanaf een gecompromitteerd systeem. Tails zegt: installeer vanaf een computer die je vertrouwt, steek de stick niet in een draaiend systeem en gebruik hem niet om bestanden van of naar een ander systeem te brengen.

Een computer die wordt afgepakt terwijl Tails draait: Wie er fysiek bij kan, kan dan gegevens uit het geheugen halen. Afsluiten, gewoon of door de stick uit te trekken, wist het geheugen.

Identiteitsfouten: Als je inlogt op een account dat aan je identiteit is gekoppeld (Gmail, Facebook) terwijl je Tails draait, heb je jezelf geïdentificeerd ondanks Tor. Bestanden die je deelt kunnen je verraden via hun metadata (locatie, auteur, apparaat), dus schoon ze eerst op. Meerdere dingen in één sessie doen maakt ze koppelbaar: herstart Tails tussen activiteiten.

Zichtbaar Tor gebruiken, en de grenzen van Tor: Tails laat je niet op een gewone internetgebruiker lijken. Je internetprovider en lokale netwerk kunnen zien dat je met Tor verbindt, maar niet welke sites je bezoekt; een Tor-bridge verbergt die verbinding. Sites kunnen zien dat je via Tor komt, omdat de lijst met exit-nodes openbaar is, en veel sites blokkeren Tor of vragen om een CAPTCHA. Een exit-node kan onversleuteld verkeer lezen en zich voordoen als de site die je wil bezoeken, dus gebruik HTTPS en neem browserwaarschuwingen serieus. Een machtige tegenstander die beide kanten van je verbinding bekijkt, kan je misschien herkennen aan de timing; volgens Tails beschermt geen enkel netwerk voor snelle verbindingen hier volledig tegen, en kent het geen echt gebruik tegen Tor-gebruikers (Tails over de grenzen van Tor, Engels).

Een verouderde versie draaien: Tails brengt regelmatig beveiligingsupdates uit, soms als noodrelease. Een voorbeeld uit 2026: Tails 7.10.1 (5 augustus 2026) was een noodrelease voor onder meer CVE-2026-64560, een fout in de Linux-kernel waarmee Tor Browser in Tails beheerdersrechten kon krijgen. Volgens Tails zelf kon een kwaadaardige website die de fout wist te misbruiken “de volledige controle over je Tails” krijgen en je de-anonimiseren; de aanval is “zeer onwaarschijnlijk”, maar haalbaar voor een sterke aanvaller zoals een overheid of een hackbedrijf, en Tails wist niet van misbruik in de praktijk (Tails 7.10.1, Engels). Tails biedt elke nieuwe versie aan als automatische upgrade zodra je verbinding maakt (vanaf Tails 7.0); lukt dat niet, dan doe je een handmatige upgrade via tails.net. De praktische les: installeer upgrades zodra Tails ze aanbiedt, niet later.


Vergelijking met andere benaderingen

Tails Whonix GrapheneOS VPN
Spoorvrij Ja (amnestisch) Alleen in Live Mode Nee Nee
Tor-routing Volledig Volledig Optioneel (app) Nee
Draagbaar Ja (USB) Nee (VM) Ja (telefoon) Ja
Dagelijks gebruik (onze inschatting) Nee Nee Ja Ja
Moeilijkheidsgraad (onze inschatting) Laag-middel Hoog Middel Laag

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Amnestisch — elke sessie begint met een schone lei, geen sporen op de host-computer
  • Al het internetverkeer gaat via Tor, ook van software die je toevoegt (de Unsafe Browser, voor wifi-inlogpagina’s, is de uitzondering)
  • Draait vanaf USB op de meeste 64-bit pc’s — niets installeren
  • Pre-geconfigureerde privacytools ingebouwd: Tor Browser, Thunderbird, Secrets, OnionShare, Metadata Cleaner
  • Gemaakt door het Tor Project, met ongeveer elke twee weken een nieuwe versie
  • Optionele versleutelde Persistent Storage op de USB-stick zelf

Nadelen

  • Niet geschikt voor dagelijks gebruik — te traag (alles via Tor) en te beperkend
  • Geen Macs met Apple-chip of ARM-apparaten — je hebt een 64-bit x86-pc nodig
  • Gewijzigde hardware en gecompromitteerde firmware (keylogger, BIOS) ondermijnen Tails: gebruik bij voorkeur hardware die je vertrouwt
  • Inloggen op accounts gekoppeld aan je identiteit neutraliseert de bescherming van Tor
  • Tails verbergt niet dat je Tor gebruikt: je provider ziet het (tenzij je een bridge gebruikt) en de sites die je bezoekt ook
  • Tor-exit-nodes kunnen onversleuteld verkeer lezen: Tor verbergt je locatie, maar versleutelt de laatste stap niet, dus gebruik HTTPS

Conclusie

Tails is het juiste gereedschap voor specifieke situaties: gevoelige communicatie, bronbescherming, toegang tot gecensureerde informatie zonder trace. Het is geen dagelijks besturingssysteem — daarvoor is het te beperkend en te traag (alles via Tor).

Wie dagelijks een privacyvriendelijk systeem wil, kijkt naar GrapheneOS (telefoon) of Fedora/Linux Mint (desktop).


Aan de slag

1. Download en installeer Tails op een USB-stick

Ga op een computer die je vertrouwt naar tails.net en volg de officiële installatiegids voor jouw besturingssysteem. De gids bevat een stap die de download in je browser verifieert; sla die niet over. Die stap vangt een slechte mirror of een kapotte download af, maar volgens Tails zelf geen gecompromitteerde computer of browser, gecompromitteerde website of nagemaakte site. Je hebt een USB-stick van minimaal 8 GB nodig, en alles daarop wordt gewist. Heb je Tails al? Upgrade dan: eroverheen installeren wist je Persistent Storage.

2. Start op van de USB-stick

Sluit de computer af, steek de stick erin, zet de computer aan en druk meteen een paar keer op de Boot Menu-toets, en kies dan de USB-stick. De toets verschilt per fabrikant, vaak F12 of Esc; Tails somt ze op (Engels), samen met een route vanuit Windows. Tails draait vanuit het geheugen en schrijft niets naar de harde schijf van de computer.

3. Optioneel: stel Persistent Storage in

Als je PGP-sleutels, documenten of bladwijzers van Tor Browser wil bewaren tussen sessies, kies dan Apps ▸ Tails ▸ Persistent Storage, stel een wachtwoordzin in (Tails raadt 5 tot 7 willekeurige woorden aan; hij is niet te herstellen als je hem vergeet) en zet aan wat je wil bewaren. Dit is een versleutelde partitie op de USB-stick zelf. Bij elke start kies je in het Welcome Screen of je hem ontgrendelt. De labels zijn die van de Engelse Tails-documentatie; Nederlandse documentatie is er niet.


Volgende stap

Heb je Tails gekozen?

Vergelijkbare opties

  • Whonix review — persistente Tor-werkomgeving als alternatief voor langdurig gevoelig werk

Wil je verder gaan?