Futo Keyboard review — offline toetsenbord zonder spraakdatalek
Voor wie is dit? Voor Android-gebruikers die stemherkenning of swipe-typen willen zonder dat die invoer naar externe servers gaat. Futo Keyboard is een alternatief voor Gboard en SwiftKey waarbij alle verwerking lokaal op het apparaat plaatsvindt.
Futo Keyboard review
Voor wie is dit? Voor Android-gebruikers die stemherkenning of swipe-typen willen zonder dat die invoer naar externe servers gaat. Futo Keyboard is een alternatief voor Gboard en SwiftKey waarbij alle verwerking lokaal op het apparaat plaatsvindt.
Futo Keyboard is een project van Futo, een Amerikaans bedrijf dat software ontwikkelt en financiert als tegenwicht voor surveillance-gedreven tech. Het is gratis te gebruiken, zonder account, zonder abonnement, en zonder backend die je invoer verwerkt.
Een kanttekening bij “open source”: Futo noemt zijn apps open source, maar Futo Keyboard valt onder de “Futo Source First License” — de volledige broncode is gepubliceerd en controleerbaar, maar de licentie beperkt commercieel gebruik en betaalde herdistributie, dus het is geen open source volgens de definitie van de OSI / Free Software Foundation. Daarom staat het niet in de hoofd-index van F-Droid (die een echt vrije licentie vereist); je installeert het via Google Play, de Futo-repo of de Futo-website. Voor het doel van deze review — kan de code worden geïnspecteerd om de offline-claims te controleren — is source-available genoeg; wil je per se een echt FOSS-gelicenseerd toetsenbord, dan zijn HeliBoard of AnySoftKeyboard hieronder de alternatieven.
Wat het anders maakt
Het centrale verschil met Gboard: alle verwerking — toetsenbordvoorspellingen, swipe-herkenning en spraakherkenning — vindt lokaal op je telefoon plaats. Er gaat geen toetsaanslag, geen stem en geen woord naar een externe server.
| Futo Keyboard | HeliBoard | AnySoftKeyboard | Gboard (Google) | SwiftKey (Microsoft) | |
|---|---|---|---|---|---|
| Spraakherkenning lokaal | Ja — volledig offline | Nee | Nee | Nee — gaat naar Google-servers | Nee — gaat naar Microsoft-servers |
| Woordvoorspelling lokaal | Ja | Ja | Ja | Ja (deels, model gedownload) | Ja (deels) |
| Licentie | Source-available (Futo Source First) | Open source (GPL) | Open source (Apache) | Propriëtair | Propriëtair |
| Geen account vereist | Ja | Ja | Ja | Nee (Google-account) | Nee (Microsoft-account) |
| Gepersonaliseerd leermodel | Nee | Nee | Nee | Ja — gesynchroniseerd via Google | Ja — gesynchroniseerd via Microsoft |
| Swipe-typen | Ja | Ja | Nee | Ja | Ja |
| Android 7+ | Ja | Ja | Ja | Ja | Ja |
| F-Droid standaard repo | Nee (Futo-repo vereist) | Ja | Ja | Nee | Nee |
| iOS beschikbaar | Nee | Nee | Nee | Ja | Ja |
Gboard verstuurt spraakopnamen naar Google-servers voor transcriptie. De online spraakherkenning is nauwkeuriger voor veel gebruikers, maar de audio verlaat je apparaat. SwiftKey doet hetzelfde via Microsoft.
HeliBoard is een echt open-source (GPL) AOSP-fork met swipe-typen (via een propriëtaire gesture-bibliotheek die je zelf toevoegt) en geen netwerktoegang. Het staat in de standaard F-Droid index en vereist geen extra repo. Geen spraakherkenning, maar verder qua functionaliteit vergelijkbaar met Futo voor dagelijks gebruik — en de juiste keuze als een FOSS-licentie niet onderhandelbaar is.
AnySoftKeyboard is het meest minimale open-source alternatief: geen netwerktoegang, geen spraakherkenning, geen swipe-typen. Staat ook in de standaard F-Droid index. Keuze voor wie een toetsenbord wil dat simpelweg niets doet behalve typen.
Offline spraakherkenning
Futo Keyboard gebruikt een lokaal versie van het Whisper-model (van OpenAI, open-source) voor spraakherkenning. Het model wordt bij eerste gebruik gedownload en daarna volledig offline gebruikt.
In de praktijk:
- Kwaliteit: voor gewone dictatie in het Engels is de kwaliteit vergelijkbaar met online alternatieven. Voor Nederlands is de herkenning bruikbaar maar minder nauwkeurig dan Gboard’s online model.
- Snelheid: verwerking kost meer tijd dan online herkenning, afhankelijk van het apparaat. Op recente Pixels (6+) is de vertraging beperkt; op oudere of zwakkere hardware merkbaar.
- Modelkeuze: Futo biedt meerdere modelgroottes aan. Kleiner model = sneller, lagere kwaliteit. Groter model = trage opstart maar betere nauwkeurigheid.
Swipe-typen en woordvoorspelling
De swipe-typen werkt op het niveau van moderne commerciële toetsenborden. Woordvoorspelling gebruikt een lokaal statistisch model. Dat model leert niet van je invoer en synchroniseert niets — wat betekent dat het minder persoonlijk wordt naarmate je het langer gebruikt, anders dan Gboard.
Voor wie gewend is aan Gboard’s sterk gepersonaliseerde voorspellingen is de koudstart merkbaar. Na een paar weken gebruik voelt het toetsenbord natuurlijker aan, maar het haalt nooit het niveau van een model dat jarenlang al je typgedrag heeft bijgehouden.
Installeren
Futo Keyboard is beschikbaar via Google Play, de Futo F-Droid-repo en de Futo-website. Voor een privacybewuste installatie verdient de Futo-repo in F-Droid de voorkeur — geen Google-account. (Het staat niet in de hoofd-index van F-Droid vanwege de licentie — zie de kanttekening hierboven.)
Let op: spraakherkenning is een aparte app. Futo Keyboard en Futo Voice Input zijn twee losse apps die je naast elkaar installeert. Het toetsenbord werkt zonder de voice-app; alleen de spraakherkenningsfunctie vereist de aparte Voice Input-app.
- F-Droid via Futo-repo — aanbevolen; voeg eerst de Futo-repo toe (
https://app.futo.org/fdroid/repo/) en zoek dan naar “Futo Keyboard” en “Futo Voice Input” — niet beschikbaar in de standaard F-Droid index - Google Play — beschikbaar, maar vereist Google-account
- Futo-website — directe APK-download op keyboard.futo.org
Na installatie van het toetsenbord:
- Ga naar Instellingen → Systeem → Taal en invoer → Schermtoetsenbord
- Schakel Futo Keyboard in
- Stel het in als standaardtoetsenbord
Op GrapheneOS werkt Futo Keyboard zonder aanpassingen. Sideloading is standaard toegestaan en er is geen Google-afhankelijkheid.
Taalondersteuning
Futo Keyboard ondersteunt meerdere talen voor het basistoetsenbord en swipe-typen. Het offline spraakmodel (Whisper) ondersteunt officieel meer dan 90 talen, inclusief Nederlands.
In de praktijk is de Engelstalige spraakherkenning het meest betrouwbaar. Voor Nederlands is de kwaliteit bruikbaar voor eenvoudige zinnen maar minder nauwkeurig bij namen, vaktermen, of snel uitgesproken zinnen.
Kanttekeningen
Gepersonaliseerd model ontbreekt. Futo Keyboard leert je typpatroon niet op over tijd. Als je gewend bent aan een toetsenbord dat al jaren je afkortingen, namen en schrijfstijl bijhoudt, merk je dit verschil direct.
Spraakherkenning in het Nederlands is bruikbaar, niet perfect. Het Whisper-model is sterker in het Engels. Voor nauwkeurige dictatie in het Nederlands blijft Gboard — met de bijbehorende dataoverdracht — accurater.
Computerkracht vereist. Het offline spraakmodel vraagt meer van de processor dan een eenvoudig toetsenbord. Op oudere apparaten kan de verwerking merkbaar traag zijn.
Geen iOS-versie. Futo Keyboard is alleen voor Android.
Ontwikkelingstempo. Futo is een klein team. De app is actief in ontwikkeling maar niet zo snel iteratief als Gboard.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Volledig offline — geen spraakdata, toetsaanslagen of voorspellingen gaan naar externe servers
- De broncode is gepubliceerd en controleerbaar, dus de offline-claims zijn te verifiëren (al is de licentie source-available, geen FOSS)
- Geen account, geen abonnement, geen tracking
- Swipe-typen en woordvoorspelling werken degelijk
- Whisper-spraakherkenning voor meer dan 90 talen, inclusief Nederlands
- Werkt goed op GrapheneOS
Nadelen
- Geen gepersonaliseerd leermodel — minder scherpte in voorspellingen dan Gboard na jaren gebruik
- Nederlandstalige spraakherkenning bruikbaar maar niet Gboard-niveau
- Offline verwerking kost meer processorkracht — merkbaar op oudere hardware
- Alleen Android
- Kleiner team, minder snelle updatecyclus dan grote platforms
Conclusie
Futo Keyboard lost een specifiek probleem op: je wilt swipe-typen of dictaat gebruiken zonder dat die invoer naar Google of Microsoft gaat. Op dat vlak doet het wat het belooft — volledig offline, controleerbare broncode, geen account vereist.
De afweging is duidelijk: je geeft gepersonaliseerde voorspellingsaccuratesse en Gboard-kwaliteit Nederlandse spraakherkenning in voor volledige gegevensisolatie op je apparaat. En als een strikt FOSS-licentie een harde eis is, past HeliBoard beter — dat mist alleen offline dictaat.
Kies Futo Keyboard als je de privacy-architectuur van je toetsenbord serieus neemt en bereid bent een klein kwaliteitsverlies in voorspellingsscherpte en Nederlandstalige spraakherkenning te accepteren. Het is een directe vervanging voor Gboard als je alleen typt en swipt; voor intensief Nederlandse dictaat is het een duidelijke wissel.
Aan de slag
Installeren via F-Droid (Futo-repo)
Futo Keyboard staat niet in de standaard F-Droid index. Je moet eerst de Futo-repo toevoegen:
- Open F-Droid → Instellingen → Repositories → +
- Voer in:
https://app.futo.org/fdroid/repo/ - Zoek naar “Futo Keyboard” en installeer
Ga daarna naar Instellingen → Systeem → Taal en invoer → Schermtoetsenbord, zet Futo Keyboard aan en stel het in als standaard.
Spraakherkenning instellen (optioneel, aparte app)
Spraakherkenning vereist een tweede app: Futo Voice Input.
- Installeer “Futo Voice Input” via dezelfde Futo-repo in F-Droid of via de Futo-website
- Open de Voice Input-app en download een spraakmodel
- Kies een modelgrootte: klein voor snelheid, groot voor nauwkeurigheid
- Na het downloaden werkt spraakherkenning volledig offline via het toetsenbord
Swipe-typen activeren
Swipe-typen staat standaard aan. Schuif je vinger over de letters zonder op te tillen.
Volgende stap
Heb je Futo Keyboard gekozen?
- F-Droid review — de open-source app store (je moet de Futo-repo toevoegen, want het staat niet in de hoofd-index)
- GrapheneOS eerste setup — als je volledige controle over je Android-omgeving wilt
Vergelijkbare keuzes
- Aurora Store review — Play-apps zonder Google-account, als aanvulling op F-Droid
- Signal en Molly review — privacybewuste communicatie als volgende stap
- Android privacy zonder custom ROM — basisinstellingen voor stock Android naast een ander toetsenbord