GrapheneOS duress PIN instellen: telefoon wissen onder dwang
Een duress-pincode is een tweede pincode op GrapheneOS die je telefoon wist in plaats van ontgrendelt. Deze gids legt uit wanneer het helpt, hoe je het instelt en wat het niet kan.

GrapheneOS duress PIN: telefoon wissen onder dwang
Een duress-pincode is een tweede pincode op GrapheneOS die je telefoon wist in plaats van ontgrendelt. Deze gids legt uit wanneer het helpt, hoe je het instelt en wat het niet kan.
Voor wie is dit? Voor journalisten, activisten, hoog-risico gebruikers, en mensen in stalking- of huisgeweldsituaties die te maken kunnen krijgen met gedwongen ontgrendeling van hun telefoon. Voor de meeste dagelijkse gebruikers is dit verder dan nodig.
Een duress PIN is een tweede PIN die je instelt naast je normale ontgrendelingscode. Als je hem invoert, wordt de telefoon gewist in plaats van ontgrendeld. Zie de officiële uitleg op grapheneos.org.
Het scenario: je wordt gedwongen je telefoon te ontgrendelen — door een grenscontrole, een aanhouding, of iemand die je onder druk zet. Je voert de duress PIN in, en de telefoon wist zichzelf.
Wat je wint, en wat het kost
Je wint een laatste verdedigingslaag voor situaties waarin fysieke dwang realistischer is dan remote hacking. Als iemand je onder druk zet om je toestel te ontgrendelen, kun je het apparaat leegmaken zonder eerst door menu’s te moeten gaan of uitleg te geven.
De prijs is dat je deze functie foutloos moet onthouden en combineren met goede back-ups. Een duress PIN die je vergeet doet niets als je hem nodig hebt, en een die je verwart met je normale PIN of per ongeluk invoert, wist je telefoon net zo hard als bij een echte noodsituatie.
Wanneer dit overkill is
Voor de meeste mensen is een sterke gewone PIN, biometrie uitzetten bij risico, en auto-reboot al genoeg. Een duress PIN hoort vooral thuis in scenario’s waarin gedwongen ontgrendeling voorstelbaar is: grenspassages, arrestaties, stalking, huiselijk geweld, of doelgerichte intimidatie.
Juridisch risico: wissen waar politie of douane bij is, is een eigen handeling
Wetstekst per 5 november 2026. Dit gaat over politie, douane en grensbewaking; tegenover een privépersoon die je dwingt te ontgrendelen spelen deze regels niet.
In Nederland zijn je code weigeren en je telefoon wissen twee verschillende dingen:
- Weigeren: een bevel om toegang tot een apparaat te geven of gegevens te ontsleutelen mag niet aan een verdachte worden gegeven (artikel 125k lid 3 Wetboek van Strafvordering). Wie geen verdachte is, kan zo’n bevel wel krijgen, tenzij die een wettelijk verschoningsrecht heeft (het artikel verwijst naar artikel 96a lid 3).
- Wissen: het Wetboek van Strafrecht stelt straf op het opzettelijk vernietigen van voorwerpen die kunnen dienen om de waarheid aan de dag te brengen, met het oogmerk de inbeslagneming te verijdelen (maximaal zes maanden, artikel 189 lid 1 onder 3° Sr); op het vernielen of onbruikbaar maken van een in beslag genomen goed (maximaal vier jaar, artikel 198 lid 2); en op het opzettelijk niet voldoen aan een bevel van een opsporings- of toezichtsambtenaar, of diens handelingen belemmeren (maximaal drie maanden, artikel 184).
Onze lezing, niet die van een rechter: een duress-code invoeren op een telefoon die de politie net in beslag heeft genomen, of nadat je bevolen bent hem te ontgrendelen, kan onder deze artikelen vallen. Of het wissen van gegevens telt als het vernietigen van een “voorwerp” is aan de rechter, en we vonden geen Nederlandse uitspraak over een duress PIN. Wissen haalt ook geen kopieën uit cloudbackups weg, en de gewiste telefoon laat zelf zien dat er iets gewist is.
Elders zijn de regels vaak strenger. In Britse havens en op luchthavens verplicht Schedule 7 van de Terrorism Act 2000 je om een examining officer de gevraagde informatie te geven, en is het opzettelijk belemmeren of frustreren van een doorzoeking of onderzoek strafbaar (legislation.gov.uk, paragrafen 5 en 18). In de VS staat op het vernietigen van een document of voorwerp met het doel een federaal onderzoek te belemmeren maximaal 20 jaar (18 U.S.C. § 1519); de Amerikaanse grensbewaking is een federale dienst.
Dit is al bij een Amerikaanse rechter beland. In een federale zaak in Georgia (1:25-CR-499) is een reiziger die op de luchthaven van Atlanta werd aangehouden, aangeklaagd op grond van 18 U.S.C. § 2232(a), dat gaat over het vernietigen van eigendom om een doorzoeking of inbeslagneming te voorkomen, met maximaal vijf jaar. Volgens de aanklacht vernietigde hij de inhoud van zijn telefoon om een grensambtenaar tegen te houden (stuk van de verdediging); the Guardian meldt dat hij wordt beschuldigd van wissen met GrapheneOS. Hij is niet veroordeeld en betwist het bewijs. We vonden geen uitspraak; het laatste bericht dat we konden lezen is van juli 2026.
Verwacht je contact met politie of grensbewaking, vraag dan vooraf een advocaat naar jouw situatie. Vaak is een telefoon zonder gevoelige gegevens voor een reis de veiligere keuze dan een telefoon die je van plan bent te wissen.
Hoe het werkt
GrapheneOS ondersteunt een duress PIN als ingebouwde optie. Na het invoeren:
- Het wissen begint zodra de duress-code is bevestigd, overal waar het toestel om je inloggegevens vraagt: het vergrendelscherm van elke gebruiker, of een prompt van een gebruiker of werkprofiel in het systeem
- Er is geen herstart nodig en het kan, volgens GrapheneOS, niet worden onderbroken
- Het is onomkeerbaar: alleen een back-up buiten de telefoon brengt iets terug
Wat het wist: alle data op de telefoon, van elke gebruiker en elk profiel, omdat het de versleutelingssleutels vernietigt. Je kunt niet één profiel apart wissen. Er is één duress PIN en wachtwoord voor de hele telefoon, ingesteld in het eigenaarsprofiel, en die werken op het vergrendelscherm van elke gebruiker. De hoofdontwikkelaar van GrapheneOS zegt dat het dataherstel op dezelfde manier voorkomt als een fabrieksreset.
Wat het niet wist: GrapheneOS zelf blijft geïnstalleerd. Een fysieke simkaart blijft onaangeraakt en draagt nog steeds je nummer (onze lezing van de broncode, die alleen eSIM-chips reset). Kopieën elders blijven ook bestaan.
eSIMs: het wissen hoort ze te verwijderen, maar reken er niet op. De hoofdontwikkelaar zegt dat eSIMs verwijderen alleen kan met eSIM support aan, en dat staat standaard uit, ook als een eSIM werkt: controleer Instellingen → Netwerk en internet → eSIM support. In diezelfde discussie meldde een gebruiker dat een eSIM een testwis overleefde, wat de ontwikkelaar toeschreef aan een bug in de eSIM-firmware. In de broncode krijgt deze stap ongeveer drie seconden en controleert de telefoon het resultaat niet voordat hij uitgaat (onze lezing).
Wat iemand die toekijkt ziet: het scherm kan een foute pincode tonen, daarna gaat de telefoon snel uit. Dat is niet verborgen: GrapheneOS zegt dat heel duidelijk is dat de telefoon is gewist, en forensisch onderzoek kan dat vaststellen. Het item Duress password staat op elke GrapheneOS-telefoon; of er een code is ingesteld, zie je pas na de pincode of het wachtwoord van de eigenaar.
De volgende keer opstarten: de documentatie van GrapheneOS beschrijft dit niet. Gebruikers die het testten melden een foutmelding over beschadigde data op het herstelscherm, met een fabrieksreset als enige uitweg. Daarna stel je de telefoon opnieuw in.
GrapheneOS vraagt je zowel een duress PIN als een duress wachtwoord in te stellen om de functie aan te zetten, omdat verschillende profielen op dezelfde telefoon verschillende ontgrendelmethoden kunnen gebruiken. De duress PIN geldt alleen bij PIN-invoer en het duress wachtwoord alleen bij wachtwoordinvoer, dus welke methode je ook gebruikt, de bijbehorende duress-code start het wissen. Een duress PIN wist de telefoon ook als je hem invoert als PIN voor de tweefactor-vingerafdrukontgrendeling, maar op dit moment niet als je hem invoert als SIM-PIN.
Wanneer de code niet werkt
Onder druk krijg je geen tweede kans, dus controleer dit voordat je erop vertrouwt:
- Ontgrendelen automatisch bevestigen staat aan. Het vergrendelscherm verbergt dan de Enter-toets (tot vijf mislukte pogingen) en bevestigt vanzelf zodra je evenveel cijfers hebt getypt als je echte PIN telt. Een langere duress PIN wordt op die lengte afgekapt, en een kortere kun je niet bevestigen. Dat doet de broncode van het vergrendelscherm in deze versie; een gebruiker vond het geval van de langere PIN door te testen, en de hoofdontwikkelaar verwacht hetzelfde bij een kortere. De documentatie van GrapheneOS noemt het niet. Zet het uit voor elke gebruiker op de telefoon: Instellingen → Beveiliging en privacy → Apparaatontgrendeling → Schermvergrendeling → Ontgrendelen automatisch bevestigen. Laat je het aan, maak de duress PIN dan precies even lang als de echte PIN van elke gebruiker.
- De code is gelijk aan een echte code. De echte code wint altijd: de telefoon ontgrendelt en er wordt niets gewist. Dat wordt per gebruiker gecontroleerd, en bij het instellen word je niet tegengehouden. Controleer het opnieuw als je een PIN of wachtwoord op de telefoon wijzigt.
- Er loopt een blokkeringstimer. Na herhaalde foute pogingen blokkeert het vergrendelscherm alle invoer tot de timer afloopt, dus ook de duress-code kun je dan niet typen (onze lezing van de broncode).
- De telefoon gebruikt een patroon. Alleen een getypte PIN of wachtwoord wordt gecontroleerd. Een patroon start nooit een wisactie, en een vingerafdruk ook niet.
Instellen
Vereisten:
- GrapheneOS (deze functie bestaat niet in standaard Android)
- Een schermvergrendeling (pincode of wachtwoord), want de duress-codes werken alleen waar de telefoon daarom vraagt
- Ontgrendelen automatisch bevestigen uit, zie hierboven
De schermen voor deze functie heeft GrapheneOS niet vertaald: ook op een Nederlandse telefoon zie je ze in het Engels. De stappen gebruiken daarom de Engelse namen.
Stappen:
- Ga in het eigenaarsprofiel naar Instellingen → Beveiliging en privacy → Apparaatontgrendeling → Duress password
- Voer je huidige pincode of wachtwoord in als daarom gevraagd wordt
- Tik op Add duress PIN and password
- Vul op één scherm de duress PIN twee keer en het duress-wachtwoord twee keer in (GrapheneOS vereist allebei) — gebruik nooit dezelfde als je normale ontgrendeling
- Tik op Add, lees de WARNING en tik op Proceed
Klaar. De functie is actief zodra je “Added duress PIN and password” ziet. Op hetzelfde scherm vind je later Update duress PIN and password en Delete duress PIN and password.
Heb je er al een ingesteld? Controleer die aan de hand van de lijst hierboven, vooral Ontgrendelen automatisch bevestigen en de lengte van je duress PIN.
Kies je duress PIN verstandig
Niet:
- Een PIN of wachtwoord dat echt is op deze telefoon, ook voor een andere gebruiker
- Een voor de hand liggende variatie (je normale PIN + 1)
- Iets dat je per ongeluk invoert bij haast
Wel:
- Een PIN die je onthoudt maar niet snel per ongeluk invoert. Minimaal 4 cijfers; wie hem bij een prompt van welke gebruiker dan ook typt, wist de hele telefoon, dus ook mensen met wie je de telefoon deelt kunnen hem activeren
- Met Ontgrendelen automatisch bevestigen uit werkt elke lengte. Met die optie aan werkt alleen dezelfde lengte als de echte PIN
Test het nooit op je primaire telefoon tenzij je een volledige back-up buiten de telefoon hebt. De wisfunctie is onomkeerbaar: een test wist elke gebruiker, verwijdert je eSIMs en laat de telefoon achter met een fabrieksreset als enige weg.
Combineer met andere GrapheneOS beveiligingsfuncties
Auto-reboot: GrapheneOS kan de telefoon na een ingestelde tijd automatisch opnieuw opstarten als hij niet ontgrendeld is geweest. Stel dit in via Instellingen → Beveiliging en privacy → Exploit protection → Auto reboot (ook in het Engels). De standaard is 18 uur; instelbaar van 10 minuten tot 72 uur. Na een herstart zijn alle data at-rest versleuteld en ontoegankelijk zonder PIN.
USB-toegang beperken: Instellingen → Beveiliging en privacy → Exploit protection → USB-C port. De standaardinstelling van GrapheneOS is al Charging-only when locked: zodra de telefoon vergrendeld is, blokkeert die nieuwe USB-verbindingen en stopt hij USB-data op hardwareniveau als lopende verbindingen eindigen. Controleer voor het duress-scenario dat het nog zo staat en zet het niet op de soepelere variant “Charging-only when locked, except before first unlock”. Dit helpt voorkomen dat Cellebrite of vergelijkbare tools via USB data kunnen uitlezen terwijl de telefoon vergrendeld is.
Lockdown: Druk tegelijk op de aan/uit-knop en volume omhoog om het aan/uit-menu te openen en tik op Lockdown (ook op een Nederlandse telefoon heet het zo). De telefoon vergrendelt en tot de volgende ontgrendeling staan ontgrendelen met vingerafdruk en meldingen op het vergrendelscherm uit (Android-hulp van Google). Nuttig als je verwacht gedwongen te worden: pincode of wachtwoord vereist, geen vingerafdruk. Het werkt maar tot je weer ontgrendelt, dus zet het elke keer opnieuw aan.
Voor wie is dit relevant?
Journalisten en activisten met gevoelige bronnen of materiaal op hun telefoon die grenscontroles of aanhoudingen verwachten.
Hoog-risico gebruikers in landen met agressieve surveillance of willekeurige telefooncontroles.
Mensen in een stalking- of huiselijk-geweldsituatie waarin iemand fysiek toegang tot de telefoon kan afdwingen.
Minder relevant voor de meeste dagelijkse gebruikers: de dreiging moet een wisfunctie rechtvaardigen.
Wat je niet kunt beschermen
Een duress PIN helpt niet als:
- De telefoon al ontgrendeld is op het moment van inbeslagname
- Iemand een back-up van je data heeft (iCloud, Google Drive, een eerder gemaakte kopie)
- De aanvaller geavanceerde forensische tools gebruikt terwijl de telefoon aan is en was ontgrendeld
- De persoon die je dwingt er nog is en zal reageren. Die ziet de telefoon uitgaan, en je data komt niet terug. Het team van GrapheneOS zegt dat de functie waarschijnlijk niet past als het wissen van de data de situatie niet oplost. Bij stalking of huiselijk geweld gaat je fysieke veiligheid voor
Combineer de duress PIN altijd met schijfversleuteling (standaard aan op GrapheneOS), sterke PIN, en auto-reboot.
Volgende stap
Bredere high-risk setup
- GrapheneOS hardening gids — duress PIN in context van een volledig beveiligde setup
- GrapheneOS eerste setup — beginnen met GrapheneOS