F-Droid: de open-source app store uitgelegd
Wat is F-Droid, waarom bestaat het, hoe installeer je het, en welke apps haal je er vandaan? Een complete gids voor beginners en gevorderden.
F-Droid: de open-source app store uitgelegd
Google Play is de standaard app store op Android. Maar het is niet de enige optie — en voor privacy-bewuste gebruikers is het ook niet de beste.
F-Droid is een alternatieve app store die alleen vrije en open-source software (FOSS) aanbiedt. Geen tracking, geen advertenties, geen verborgen code. Wat je installeert is wat je ziet.
Wat is F-Droid precies?
F-Droid is een app store én een gemeenschapsproject. Het bestaat sinds 2010 en wordt beheerd door vrijwilligers. Er zit geen bedrijf achter dat geld verdient aan jouw gebruiksgegevens.
Elke app in F-Droid is:
- Open-source — de broncode is openbaar en controleerbaar
- Vrij van trackers — apps worden gescand op tracking-bibliotheken; gevonden trackers worden vermeld
- Gebouwd door F-Droid zelf — niet door de ontwikkelaar. Dit voorkomt dat een ontwikkelaar een kwaadaardige update in een gesigneerde build stopt.
Dat laatste punt is belangrijk: F-Droid bouwt apps uit de broncode. Als een ontwikkelaar zijn broncode aanpast om malware toe te voegen, ziet de gemeenschap dat. Transparantie is de beveiliging.
Waarom bestaat F-Droid?
Omdat Google Play een gesloten systeem is. Je vertrouwt Google dat de apps die je installeert doen wat ze zeggen. Je kunt de code niet controleren.
F-Droid bestaat zodat dat vertrouwen niet nodig is. Je kunt de code lezen. Anderen hebben dat al gedaan. En F-Droid bouwt de apps zelf zodat er geen ruimte is voor verborgen aanpassingen.
In 2026 is dit relevanter dan ooit. Google kondigt aan dat vanaf september 2026 alle Android-apps geregistreerd moeten zijn door een geverifieerde ontwikkelaar — inclusief betaling aan Google, identiteitsverificatie, en het uploaden van privé-ondertekeningssleutels. Apps van niet-geregistreerde ontwikkelaars worden geblokkeerd op gecertificeerde Android-apparaten.
Wat dit betekent: F-Droid en apps die buiten Google om worden verspreid, worden geblokkeerd op standaard Android. Zie keepandroidopen.org voor de laatste stand van zaken.
Op GrapheneOS gaat dit niet gelden. GrapheneOS is geen gecertificeerd Android-apparaat en legt deze beperking niet op. Dit is één van de redenen waarom GrapheneOS de juiste keuze is voor mensen die controle willen over hun apparaat.
F-Droid installeren
F-Droid is niet beschikbaar in de Google Play Store — dat zou ook ironisch zijn. Je installeert het als een APK-bestand.
Stap 1: Sideloading inschakelen
Op standaard Android moet je sideloading (installatie buiten de Play Store om) inschakelen. Dit doe je in Instellingen → Apps → Speciale app-toegang → Onbekende apps installeren.
Geef toestemming aan de browser die je gebruikt om de APK te downloaden.
Op GrapheneOS is sideloading standaard toegestaan — je hoeft hier niets te wijzigen.
Stap 2: Download F-Droid
Ga naar f-droid.org en download de APK. Controleer dat je op de officiële site bent (het adres klopt, het certificaat is geldig).
Stap 3: Installeer de APK
Open het gedownloade bestand en installeer het. Android vraagt om bevestiging.
Stap 4: Verifieer (optioneel maar aanbevolen)
F-Droid publiceert de SHA-256 hash van de APK op hun site. Je kunt de hash van het gedownloade bestand vergelijken om te bevestigen dat het bestand niet is gemanipuleerd.
sha256sum fdroid.apk
Vergelijk de output met de hash op f-droid.org.
Repositories: de kern van F-Droid
F-Droid werkt met repositories (repo’s) — bronnen van apps. Standaard bevat F-Droid de officiële F-Droid repo. Je kunt extra repo’s toevoegen voor meer apps.
Officiële F-Droid repo
De standaard repo. Strenge eisen: apps worden handmatig gecontroleerd, tracking-vrij, gebouwd door F-Droid. Minder apps, hogere zekerheid.
F-Droid Archive
Oudere versies van apps uit de officiële repo. Nuttig als een recente update een app kapot heeft gemaakt.
IzzyOnDroid
Een populaire extra repo beheerd door Andreas Itzchak Rehberg (“Izzy”). Meer apps dan de officiële repo, inclusief apps die nog in review zijn of niet aan alle F-Droid-eisen voldoen. Goed onderhouden en transparant.
Toevoegen: Ga in F-Droid naar Instellingen → Repositories → + en voer in:
https://apt.izzysoft.de/fdroid/repo
Guardian Project
Repo van de makers van Tor Browser voor Android. Bevat privacy- en beveiligingstools.
Toevoegen:
https://guardianproject.info/fdroid/repo
Molly (Signal-fork)
Als je Molly gebruikt als Signal-alternatief (zie verderop), heeft Molly een eigen repo.
Toevoegen:
https://molly.im/fdroid/repo
Aanbevolen apps via F-Droid
Communicatie
Molly — een geharde fork van Signal. Zelfde versleuteling als Signal, maar met extra beveiligingsopties: versleuteling van de database op het apparaat, RAM-wissen bij vergrendeling, geen Google-diensten vereist.
Element — open-source Matrix-client voor gedecentraliseerde communicatie.
Browser
Tor Browser — anoniem browsen via het Tor-netwerk. Verkrijgbaar via de Guardian Project repo.
Mull — een geharde versie van Firefox zonder telemetrie, gebouwd voor privacy. Ondersteunt uBlock Origin.
Wachtwoorden
Bitwarden — open-source wachtwoordmanager. Ook beschikbaar via sandboxed Google Play, maar F-Droid-versie heeft geen afhankelijkheid van Google-diensten.
KeePassDX — lokale wachtwoordmanager in KeePass-formaat. Geen cloud, geen synchronisatie tenzij je dat zelf inricht.
Kaarten en navigatie
Organic Maps — offline kaarten op basis van OpenStreetMap. Geen account, geen tracking.
OsmAnd — uitgebreidere kaartapp, ook offline, meer functies dan Organic Maps maar complexer in gebruik.
Bestandsbeheer
Material Files — open-source bestandsbeheerder. Ondersteunt ook SFTP en WebDAV.
Muziek en media
VLC — open-source mediaspeler. Speelt vrijwel elk formaat af.
Transistor — simpele radio-app voor internetradio.
Systeem en beveiliging
NetGuard — firewall zonder root. Blokkeert internetverkeer per app. Handig om te zien welke apps contact zoeken met externe servers.
AndBurner — open-source alternatief voor diverse systeem-apps.
Nieuws en RSS
Feeder — RSS-reader zonder account. Voeg je eigen feeds toe, geen algoritme.
Wat zijn de nadelen?
Eerlijk zijn:
- Minder apps — populaire commerciële apps (Instagram, TikTok, banking) zijn niet beschikbaar. Die zijn niet open-source.
- Updates zijn trager — F-Droid bouwt apps zelf, wat tijd kost. Je krijgt updates later dan via de Play Store.
- Sommige apps werken alleen met Google Play Services — apps die afhankelijk zijn van Firebase Push Notifications of andere Google-diensten werken niet of beperkt zonder sandboxed Google Play.
- Minder gebruiksvriendelijk — F-Droid is functioneel maar niet zo gepolijst als de Play Store.
Dit zijn reële afwegingen. Voor dagelijks gebruik op een privacytelefoon zijn de meeste essentiële apps beschikbaar. Voor bankieren of overheids-apps heb je waarschijnlijk sandboxed Google Play nodig.
F-Droid en de toekomst van open Android
Google’s aankondiging om Android te sluiten voor niet-geregistreerde ontwikkelaars is een directe aanval op het ecosysteem waar F-Droid in opereert. Als dit beleid doorgaat, wordt F-Droid op gecertificeerde Android-apparaten geblokkeerd.
Dit is geen hypothetisch risico — de deadline is september 2026.
Wat kun je doen:
- Installeer F-Droid nu — op je huidige apparaat, ook als het geen GrapheneOS is
- Gebruik GrapheneOS — op GrapheneOS gelden Google’s certificeringseisen niet
- Steun de campagne — keepandroidopen.org verzamelt handtekeningen en coördineert weerstand
- Volg Bits of Freedom — bitsoffreedom.nl is de Nederlandse digitale burgerrechtenorganisatie die dit soort ontwikkelingen bijhoudt en aanvecht
- Spread it — hoe meer mensen F-Droid gebruiken, hoe moeilijker het is om het weg te werken
F-Droid bestaat omdat mensen geloofden dat open software de norm zou moeten zijn. Die strijd is niet voorbij.
Samenvatting
| Google Play | F-Droid | |
|---|---|---|
| Apps | Honderdduizenden | ~4.000 (officieel) + repos |
| Broncode | Gesloten | Altijd open |
| Tracking | Aanwezig in veel apps | Vermeld en geblokkeerd |
| Updates | Snel | Trager |
| Kosten | Gratis / betaald | Altijd gratis |
| Google-account | Vereist | Niet nodig |
| Toekomst op standaard Android | Zeker | Onzeker na sept. 2026 |
F-Droid is niet voor iedereen. Maar als je privacy serieus neemt, hoort het op je telefoon.