GrapheneOS eerste setup: zo richt je je telefoon in
GrapheneOS staat erop — en nu? We begeleiden je door de eerste instellingen, de belangrijkste keuzes, en welke apps je als eerste installeert.
GrapheneOS eerste setup: zo richt je je telefoon in
Het besturingssysteem staat erop. Nu begint het echte werk: de telefoon inrichten voor dagelijks gebruik zonder de beveiliging weg te klikken. Dit artikel gaat door de eerste keuzes die je maakt.
De eerste keuze: wil je Google Play?
GrapheneOS biedt een sandboxed Google Play — een versie van de Google Play Store die geïsoleerd draait, zonder volledige toegang tot het systeem. Dit is anders dan op een normale Android-telefoon, waar Google Play vrijwel onbeperkte rechten heeft.
De vraag is niet of je Google Play kunt gebruiken op GrapheneOS. De vraag is of je het wilt.
Installeer sandboxed Google Play als:
- Je apps nodig hebt die alleen in de Play Store zitten
- Je bankieren-apps wil gebruiken
- Je minder bereid bent om alternatieven te zoeken
Installeer Google Play niet als:
- Je maximale isolatie wil van Google
- Je bereid bent open-source alternatieven te gebruiken
- Je alleen apps via F-Droid of directe APK’s installeert
Er is geen verkeerd antwoord. Sandboxed Google Play is aanzienlijk veiliger dan normale Google Play. Je kunt het altijd later installeren of verwijderen.
Hoe te installeren: Instellingen → Apps → Sandboxed Google Play installeren
Basisinstellingen die je direct aanpast
Schermvergrendeling
Gebruik een pincode van minimaal zes cijfers, of beter: een wachtwoord. Vermijd patroonontgrendeling — dat laat zichtbare vegen achter op het scherm.
Vingerafdruk als aanvulling op een pincode is prima. Alleen vingerafdruk zonder pincode is minder veilig — vingerafdrukken zijn niet beschermd tegen wettelijke dwang.
Auto-lock
Stel in dat het scherm direct vergrendelt bij uitschakelen: Instellingen → Beveiliging → Scherm automatisch vergrendelen → Direct
USB-verbindingen
Instellingen → Beveiliging → USB-verbindingen toestaan → Opladen alleen
Dit voorkomt dat een kwaadaardige USB-poort of kabel toegang krijgt tot het toestel.
Netwerk-rechten per app
GrapheneOS heeft een ingebouwde firewall per app. Je kunt per applicatie instellen of die toegang heeft tot wifi, mobiele data, of helemaal geen internet.
Ga naar Instellingen → Apps → [app] → Rechten → Netwerk om dit per app in te stellen.
Apps die je als eerste installeert
F-Droid — open-source appstore
F-Droid is de alternatieve appstore voor open-source Android-apps. Geen account vereist, geen tracking.
Installeer via de F-Droid website — download de APK direct en installeer handmatig.
Vanadium — de standaardbrowser
GrapheneOS bevat Vanadium als standaardbrowser. Dit is een geharde versie van Chromium met extra beveiligingsverbeteringen. Gebruik dit als dagelijkse browser.
Voor anoniem browsen: Tor Browser, beschikbaar via de Guardian Project F-Droid repository.
Signal — versleutelde communicatie
Signal is de standaard voor versleutelde berichten en gesprekken. Installeer via de officiële Signal-website of via sandboxed Google Play.
Aegis — authenticator app
Aegis (beschikbaar via F-Droid) is een open-source 2FA-app. Lokale opslag, geen cloud, exporteerbaar. Vervang Google Authenticator of Microsoft Authenticator hiermee.
Bitwarden — wachtwoordmanager
Open-source wachtwoordmanager met zelfhosting-optie. Beschikbaar via F-Droid of Google Play. Als je nog geen wachtwoordmanager gebruikt, begin dan hier.
Organic Maps — kaarten zonder Google
Offline kaarten op basis van OpenStreetMap. Geen account, geen tracking. Werkt ook zonder internetverbinding.
Wat je standaard uitlaat
- Bluetooth — zet het uit als je het niet gebruikt
- Locatietoegang voor apps — controleer welke apps locatierechten hebben via Instellingen → Privacy → Rechten
- Microfoontoegang — GrapheneOS laat je per app instellen; beperk dit tot wat echt nodig is
De afweging
Elke instelling in dit artikel maakt je telefoon veiliger en iets minder gemakkelijk. Dat is eerlijk gezegd de kern van privacy: je betaalt in gemak voor wat je terugkrijgt aan controle.
Ga niet alles tegelijk aanpassen. Begin met de basisinstellingen en de apps. Bouw het stap voor stap op. Security is een gewoonte, geen eenmalige actie.